پرتابگرهای قابل‌استفاده مجدد دارپا و بوئینگ

از زمانی که شاتل‌های فضایی بازنشست شده‌اند تلاش‌ها برای طراحی و جایگزینی آن‌ها سرعت گرفته است. تلاش برای ساختن، وسایل حمل‌ونقل فضایی که بتوان به‌طور مکرر از آن­ها استفاده کرد و یک‌بارمصرف نباشند.

این ایده از یک‌سو در بخش خصوصی با تلاش‌های اسپیس ایکس و بلو اوریجن، با طراحی و آزمایش موشک‌های بازگشت‌پذیر به زمین در حال پیگیری است، از سوی دیگر وزارت دفاع آمریکا مدت‌ها است که طرح شاتل فضایی نظامی و نیمه محرمانه خود را دنبال می‌کند و چندین بار آن را به مدار فرستاده و با موفقیت به زمین نشانده است. اکنون نیز خبر می‌رسد شرکت بوئینگ و دارپا (واحد تحقیقات وزارت دفاع آمریکا) درحال‌توسعه فضاپیمایی زیر مداری و قابل‌استفاده مجدد هستند که امید می‌رود تا سال ۲۰۲۰ نخستین پرواز و بازگشت خود را در پایگاه فضایی کیپ کندی آزمایش کند.

این پرتابه که XS-1 نام دارد همانند یک موشک معمولی به‌صورت عمودی از زمین بر خواهد خواست و در فراسوی مرز فضا محموله همراه خود را رها خواهد کرد و سپس همانند یک هواپیما روی باند، فرود خواهد آمد تا برای استفاده‌های بعدی بررسی‌شده و مورداستفاده قرار بگیرد. بدین ترتیب کلیت این فضاپیما ساختاری شبیه شاتل‌های بازنشسته ناسا خواهد داشت.

XS-1_Space_high-res

 

Credit: Boeing

سازمان پروژه‌های تحقیقات دفاعی پیشرفته (DARPA) در بین رقبای مختلف درنهایت شرکت بوئینگ را برای اتمام این پروژه انتخاب کرده است و قراردادی به ارزش ۱۴۶ میلیون دلار برای تکمیل آن با این شرکت به امضا رسانده است. هدف اصلی این پروژه طراحی سامانه‌های جدید و رقابتی برای ارسال محموله به فضا است. قرارداد امضاشده شامل سهیم شدن در سود پرتاب ماهواره و محموله‌های بخش خصوصی به فضا میان این دو سازمان می‌شود.

XS-1، پروازهای خود را با مجموعه‌ای از آزمون‌های زیر مداری آغاز خواهد کرد و پس‌ازآن پروازهای ماورا مرز فضا را پیش خواهد گرفت. زمانی که این مرحله از پروازها آغاز شود، این فضاپیما قادر خواهد بود ماهواره‌هایی تا جرم ۱۳۶۰ کیلوگرم را در مدارهای نزدیک به زمین (LEO) قرار دهد.

این فضاپیما ترکیبی از ایده‌های مفهومی پرتابگرهای رایج و هواپیماهای مدرن خواهد بود و امیدوار است بتواند فصل مشترک تازه‌ای در بین این دو مفهوم ایجاد کند. یکی از اهداف این پروژه به گفته طراحان آن کاهش ده برابری هزینه پرتاب محموله و کاهش مدت انتظار برای پرتاب تا نقطه‌ای است که عملاً امکان پرتاب در بازه فوق‌العاده کوتاه پس از درخواست وجود داشته باشد.

هدف نهایی بخش توسعه این پروژه این است که این فضاپیما بتواند در بازه‌ای ۱۰ روزه ۱۰ بار به مدار پرواز کرده و مورداستفاده مجدد قرار بگیرد. همچنین علاوه بر بخش اصلی و حامل ماهواره این فضاپیمای بدون سرنشین قرار است هر دو پیشران جنبی آن نیز با فرود مجدد روی زمین (مشابه طرح‌های اسپیس ایکس و بلو اوریجن) قابلیت استفاده مجدد داشته باشند. ایده استفاده از پرتابگرهای قابل بازیابی و استفاده مجدد کلید اصلی کاهش قیمت استفاده از فضا است و با رقابتی شدن این حوزه، بسیاری از صنایع و شرکت‌های کوچک نیز می‌توانند امیدوار باشند که امکان دسترسی به مدارهای پایینی و استفاده از امکانت ارسال ماهواره به فضا را به دست آورند.

این مسئله همزمان – در صورت عملی شدن – بحث ردگیری از زباله‌های فضایی، نقطه‌های مداری و ترافیک فضایی را جدی‌تر خواهد کرد.

۳ نظر

  1. فرشاد طافی می‌گه:

    با سلام خدمت شما جناب ناظمی : اگر قرار باشد بشر فقط به نیروی ساده پیشرانش فسیلی بسنده کند هرگز پا رو فراتر منظومه شمسی نخواهد گذاشت…چگونه است که در حدود جنگ جهانی دوم المانها توانستند با به سرقت بردن دست نوشته های نیکولا تسلا موفق به ساخت اجسام پرنده با نیروی پیشران الکترو هیدرو دینامیک شدند.همان چیزی که به خاطر قدرت مانور بسیار بالا در کنار سرعت خیره کننده اش برای فریب افکار عمومی تا بحال به عنوان ufo(بشقاب پرنده)ازش نام میبرند ولی اکنون در قرن تکنولوژی های بسیار پیشرفته (نسبت به آن زمان) یک تغییر کوچک وساده اینقدر در بوق و کرنا زده میشود …چرا دیگر سخنی از پیشرانه های الکترو دینامیکی که یکی از محصولاتش TR3B میباشد نیست.بنده حقیر با تلاشهای زیاد و محاسبات نسبتا پیچیده الکترو مغناطیسی و شبیه سازی های مناسب موفق به ساخت یک نمونه ازمایشی جهت بررسی صحت روابط بدست امده شدم …در حقیقت سیستم شناوری و پیشرانش اون شبیه اسکیت بوردهای جدید (البته با ساختار الکترونیکی متفاوت)هندو میباشد که تنها کافیست به جای مس از یک سیستم تولسد پلاسمای با رسانایی بالا بهره برد که اونهم کاریست که قبلا انجام شده است…..ناگفته نماند که این نیرو کاملا متفاوت است از موتور پلاسمایی….. انشاءالله روزی برسد که ما دنباله علم دیگران نباشیم و در این عصری که سرعت علوم انقلابی به مرز اشباع رسیده هست ما هم دست از کار انفرادی و پراکنده برداشته و کاری کنیم که ایندگان دو هزار سال بعد از ما به نیکی یاد کنند…انشاءالله.

  2. Hadi می‌گه:

    درود. ترجمه مناسب فارسی تلسکوپ جدید چین چیه؟
    Hard X-ray Modulation Telescope
    پیشاپیش سپاس

    • پوریا ناظمی می‌گه:

      شاید معادل مناسبش «رصدخانه تلفیقی پرتوهای ایکس پر انرژی» باشد. اما می دانید که اسم رایجش و خلاصه اش را به نام Insight نامیده اند.
      ممنون

نظرتان را بنویسید