معادله ای با بسیار مجهول

23korea-1-master768

روزنامه شرق- ۳۰ آذز ۱۳۹۶: در ماه های اخیر داستان توان موشکی کره شمالی و آزمایش هایی که این کشور بر روی سامانه موشک های دور برد خود انجام داده است محور بحث‌های گسترده ای در جهان سیاست بوده است.

آنچه از سوی بسیاری رفتار ماجراجویانه کره شمالی در توسعه سلاح های هسته ای و موشک های دوربرد خود معرفی می شود برای رهبران این کشور در حکم ابزاری برای بازی پیچیده سیاسی و شاید تنها ابزار ممکن برای تردید سایر کشورها و به خصوص ایالات متحده در اقدام نظامی علیه این کشور و تنها ابزار موثر آن کشور جهت وادار کردن سایر قدرت ها به مذاکره بر سر مسایل مختلف و به خصوص تحریم های اقتصادی به شمار می رود.

گفته می شود پس از انتخاب دانلد ترامپ و در نخستین ملاقات او در قامت رییس جمهور منتخب با باراک اوباما رییس جمهور وقت، زمانی که اوباما مهم ترین چالش های پیش روی سیاست خارجی را برای جانشین خود مطرح می کرد به او گفته است مهم ترین خطر و چالشی که پیش روی دولت تازه قرار خواهد داشت کره شمالی است.

fp_20170517_nk_missile_range

داستان رویارویی کره شمالی و ایالات متحده به خصوص پس از انتخاب دانلد ترامپ و بر سر کار آمدن دولت او وارد فصلتازه ای شده است. رهبران دو کشور با زبانی گزنده و گاه مشابه کودکان خردسال یک دیگر را خطاب قرار داده و عملا به تهدید نظامی تهدید می کنند. دانلد ترامپ در اجلاس سازمان ملل با خطاب قرار دادن رهبر کره شمالی با صفت «مرد موشکی» که برگرفته از یک ترانه محبوب آمریکایی است، او را تهدید کرد که کشورش را نابود خواهد کرد و زمانی که در میانه مذاکرات محرمانه ای که وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا با همتایان چینی و نماینده های کره شمالی داشت، ترامپ با به کار گرفتن رسانه محبوب خود توییتر، خطاب به وزیر خارجه خود گفت که او در حال تلف کردمن وقتش برای مذاکره به کره شمالی است.

چشم انداز رویارویی کره شمالی و آمریکا در صورتی که ادعاهای دو طرف درست باشد تصویری آن چنان ناخوش آیند است که حتی فکر کردن به آن می تواند خواب از چشم بسیاری از مردم دور کند. دو سوی این کارزار در این مقطع سعی بر اعلام برتری نظامی خود دارند و ابایی از تهدید نظامی با سلاح های هسته ای ندارند.

Untitled

اما آیا تهدیدات کره شمالی جدی است؟  در دل این داستان و در میانه آن و فراسوی جنجال های سیاسی و تبلیغی که دو سو با اهداف سیاسی خود دنبال می کنند مساله ای فنی قرار دارد.

دو مولفه اصلی این مناقشه به این دو سوال باز می گردد که آیا کره شمالی به راستی از توان موشکی را که ادعا می کند برخوردار است و دوم اینکه آیا توانسته است مکانیزم بمب های هسته ای خود را برا نصب درون کلاهک موشک های دور برد خود بهینه سازد؟

هر دو این سوال ها مساله های دشواری برای پاسخ دادن هستند مانند هر مساله دیگر مربوط به مسایل دفاعی و نظامی توانایی های کشورها و رد نتیجه منشا آن ها و نحوه تکامل آنها زیر پرده ای از رازداری قرار دارد. وقتی داستان به کره شمالی می رسد این پرده چندین برابر قطور می شود. کمتر خبری به طور مستقل ممکن است از درون کره شمالی به بیرون درز کند و وقتی هم خبرنگاران خارجی فرصت بازدید از کره شمالی را پیدا می کنند معمولا به طور جدی تحت نظارت و مراقبت هستند و تنها بخش های محدودی را می توانند ببینند یا گزارش کنند. خبرهای منابعی که از درون کره شمالی به بیرون آمده اند نیز اگرچه نور تازه ای بر داستان می افشاند اما به دلیل موضع گیری سیاسی آن ها شاید چندان قابل اطمینان و حداقل راستی آزمایی نباشد.

به همین دلیل هم باید در مورد اظهار نظر در مسایل فنی مربوط به کره شمالی احتیاط بیشتری از خود نشان داد.

نکاتی که درباره بخش موشکی برنامه کره شمالی می دانیم این است که در چندین سال گذشته این کشور به طور مداوم در حال آزمودن و بهبود توان موشکی خود بوده است. آخرین مجموعه و البته پر حاشیه ترین آزمایش های موشکی کره شمالی در سال جاری و با آزمایش موشک های معروف به هاوسانگ (Hawsong) – ۱۴ اتفاق افتاد. منابع کره ای اعلام می کردند این موشک سه مرحله ای توان هدف گیری هر نقطه ای از جهان را دارد.

نسل قلی موشک های کره شمالی با بازه موثر ۱۰۰۰ تا ۳۵۰۰ کیلومتر تا کنون با موفقیت آزمایش شده اند اما به نظر می رسد نسل تازه این موشک ها که برد ۱۰ هزار کیلومتر و ۱۱۵۰۰ کیلومتر را دارند، هنوز در حال توسعه هستند. یکی از دلایلی که با وجود آزمایش این نسل از موشک ها هنوز درباره توانایی دقیق آن ها برای انجام ماموریتی واقعی و فراقاره ای شک وجود دارد، مساله ناوبری و دقت هدف گیری است.

اما موشک های کره  شمالی از کجا آمده اند؟ برنامه موشکی کره شمالی از دهه ۱۹۶۰ میلادی آغاز شده است و به طور طبیعی با توجه به نزدیکی این کشور با اتحاد جماهیر شوروی بنیان و پایه این برنامه بر مبنای الگو و مدل های روسی است. با این وجود آزمون و توسعه نسل جدید موشک های دوربرد این کشور که از دهه ۲۰۱۰ میلادی آغاز شده است به نظر می رسد حداقل به طور عمده بر مبنای آزمون و خطا در حال پیشروی است. نگاهی به آزمایش های موشکی کره شمالی – حداقل بخشی که اعلام عمومی شده است – نشان می دهد تعداد زیادی آزمایش شکست خورده در کارنامه موشکی این کشور وجود دارد. شرایط سیاسی بین‌المللی نیز امکان همکاری مستقیم برای این کشور را فوق العاده دشوار و محدود کرده است. واقعیت این است که اگرچه علوم موشکی یکی از پیچیده ترین حوزه های فنی معاصر است اما اصول اولیه آن چندان محرمانه نیست. اگر انگیزه، سرمایه و نیروی لازم به این پروژه اختصاص داده شود امکان توسعه آن به طور نیمه بومی برای هر کشوری وجود دارد. بر خلاف تصور رایجی که از کره شمالی وجود دارد بخش دانشگاهی این کشور – البته با انگیزه ها و بر مبنای ایدئولوژی موجود – بخش فعالی است و منابع بسیاری در اختیار دارد و تقریبا عمده بودجه این کشور در اختیار بخش توسعه صنایع نظامی آن است.

به نظر می رسد حداقل در مرحله فعلی کره شمالی – فارغ از چالش های سیاسی – این توان را دارد که در زمینه پرتابگر و حامل های خود بر اساس آزمون و خطای پیشین و توسعه سیستم های موجود، برنامه موشکی خود را پیش ببرد. شاید بخشی که این کشور با مشکل جدی تری مواجه باشد توسعه سامانه ناوبری و افزایش دقت هدف گیری است.

در نهایت به نظر می رسد میان ادعاهای کره شمالی و ادعای توان بومی این کشور و واقعیت مرز باریکی وجود دارد همزمان باید مراقب بود تا فضای تبلیغاتی این کشور را با واقعیت اشتباه نگرفت و همچنین ادعاها و روند موجود را نیز با ساده انگاری انکار نکرد.

 

نظرتان را بنویسید