آیا به تماشای فضانوردان ایستگاه نشسته ایم؟

خبرگزاری فارس در گزارشی بخش هایی از سخنرانی  سردار احمد وحیدی، وزیر دفاع ایران در یازدهمین کنفرانس انجمن هوا فضای ایران منتشر کرده است. این خبر به قدری جالب بوده که این خبرگزاری آن را به انگلیسی نیز ترجمه و در خروجی زبان انگلیسی ( و احتمالا دیگر زبان های خود) نیز قرار داده است و البته از سوی دیگر منابع خبری بارها مورد نقل قول قرار گرفت.

برای کسانی که حوصله خواندن این خبر را ندارند بخش هایی از آن را در زیر به نقل از خبرگزاری فارس نقل می کنم:

«وحیدی همچنین با اشاره به دستاوردهای ایران در حوزه سیستم‌های اپتیک گفت: ما می‌توانیم ایستگاه فضایی بین‌المللی را به خوبی رؤیت کنیم و وقتی فضا نورد بیرون می‌آید تا کارهایش را انجام دهد به راحتی با سیستم‌های اپتیک زمینی خود می‌بینیم»

بیایید فقط به همین پاراگرافی که نقل کردم توجه بیشتری کنیم. این پاراگراف دو بخش مجزا دارد

۱-       ما می توانیم ایستگاه بین المللی فضایی را به خوبی رویت کنیم

۲-       وقتی فضا نورد بیرون می‌آید تا کارهایش را انجام دهد به راحتی (آنها را) با سیستم‌های اپتیک زمینی خود می‌بینیم

برای هر یک از این دو کار به چه ابزارهایی نیاز داریم؟ و انجام هر یک از آنها چقدر اهمیت دارد؟

 در بخش اول ما به چه ابزاری نیاز داریم تا به خوبی ایستگاه فضایی را ببینیم؟ جواب ساده است. هیچ!

ایستگاه فضایی بین المللی یکی از درخشان تر اجرام ساخته دست بشر در آسمان است. این ایستگاه که در فاصله حدود ۴۰۰ کیلومتری زمین قرار دارد، هر ۹۰ دقیقه یک بار به دور زمین می چرخد و به دلیل زاویه مداری که دارد در زمان های مختلف از فراز نقاط مختلف جهان عبور می کند. اگر در هنگام گذر این ایستگاه از فراز سر شما خورشید غروب کرده باشد به راحتی و با چشم غیر مسلح می توانید این ایستگاه را مشاهده کنید. اگر زمان عبور مناسب باشد و زاویه بازتاب نور خورشید از صفحات خورشیدی این ایستگاه در شرایط ایده آل باشد این ایستگاه حتی تا قدر منفی ۶ نیز درخشان می شود.البته به طور عموم انتظار درخش هایی در حد منفی ۶ را نمی توان داشت مگر آنکه بسیار خوش شانس باشیم اما عموما از می توان این ایستگاه را از قدر منفی ۴ و یا منفی ۵ مشاهده کرد.  اگر بدانید کی به کجای آسمان نگاه کنید، قطعا بی هیچ مشکلی می توانید ایستگاه فضایی را ببینید و در واقع در صورت ندیدن آن در چنین شرایطی عملا هیچ چیز دیگری در اطرافتان را هم نمی توانید ببینید و حتی کار از مراجعه به چشم پزشکی هم گذشته است.

مشاهده ماهواره های درخشان آسمان یکی از علایق جدی رصدگران آماتور جهان است و ایستگاه فضایی بین المللی یکی از بهترین اهداف برای چنین رصدهایی است. منجمان آماتور کار کشته علاوه بر رصد این ایستگاه با چشم غیر مسلح سعی می کنند با کمک تلسکوپ های آماتوری از این ایستگاه در موقعیت های ویژه ای تصویر برداری کنند. یکی از جذاب ترین و البته دشوار ترین عکاسی ها از ایستگاه زمانی است که این سازه فضایی از دید ناظر زمینی از مقابل قرص خورشید یا ماه عبور می کند. از نمونه های اخیر چنین تصاویری می توان به عکس های خیره کننده ای اشاره کرد اخیرا یکی از منجمان آماتور کشورمان، آقای مجید الهی از این عبور ها گرفته است.

در زیر یکی از تصاویر معروف این گذرها را می بینید که توسط  Thierry Legault، از عبور ایستگاه در مقابل خورشید و پس از جدا شدن شاتل فضایی از ایستگاه، گرفته شده است.

تصویر دوم نمایی استثنایی تر را نشان می دهد که Tomas Maruska از عبور ایستگاه فضایی مقابل قرص خورشید همزمان با گذر زهره سال ۱۳۸۳ (۲۰۰۴) گرفته است. بهار آینده باز هم گذر زهره و برای آخرین بار در طول عمر قریب به اتفاق مردم زنده روی زمین رخ می دهد و برای شکارچیان ایستگاه فضایی فرصتی بی نظیر برای چنین عکاسی را پدید می آورد.

برای چنین عکاسی باید از تلسکوپ های آماتوری قوی مجهز به ردیاب استفاده کرد و محاسبه دقیقی در باره مکانی که چنین پدیده ای از آن قابل رویت است را انجام داد اما برای رویت عادی ایستگاه این کارهای لازم نیست. کافی است سری به سایت های رصد آماتوری ماهواره ها مانند www.heavens-above.com بزنید و مختصات محل زندگی خود را وارد کنید تا ببینید در چند هفته آینده دقیقا چه ساعتی ایستگاه با چه قدری و در کجای آسمان ظاهر می شود.

تصویر بالای این متن مربوط به گذر ایستگاه فضایی از فراز تهران در هنگامی است که انوشه انصاری ، نخستین بانوی گردشگر فضایی و نخستین ایرانی در این ایستگاه به سر می برد و گروهی از منجمان آماتور تهرانی با حضور بر فراز بام رصدخانیه زعفرانیه تهران به ملاقات این ایستگاه رفتند.

پس در مورد بخش اول پیشرفت و دست آورد بزرگی لازم نیست و سال ها است منجمان آماتور ایرانی به این کار مشغولند ( می توانید به آرشیو مجله نجوم در طی سال های گذشته رجوع کنید تا مقاله های قدیمی در باره این گذر ها را پیدا کنید).

اما مورد دوم داستان کمی متفاوت است. در بخش دوم ایشان بیان داشته اند که وقتی فضانوردی برای انجام کارهایش از ایستگاه بیرون می آید می توانیم او را ببینیم و کارهایش را زیر نظر بگیریم. من با این بخش که چرا باید این فضا نورد را هنگام راهپیمایی فضایی مشاهده کرد و اینکه چه دست آوردی در این کار نهفته است و قرار است چه چیز مهمی از این رصد به دست آوریم و این کار اصولا چقدر اهمیت دارد که وزیر دفاع یک کشور درباره آن صحبت کند ،کاری ندارم اما آیا واقعا می توانیم از روی زمین با اپتیک های موجود در کشور این فضانوردان را در هنگام راهپیمایی فضایی رصد کنیم؟ به طور تئوری جواب – حداقل در باره امکانات لازم برای تفکیک خود فضا نورد – مثبت است.

تلسکوپ ما زمانی می تواند جزییات یک جسم را تشخیص دهد که توان تفکیکش از جدایی زاویه ای آن جسم بیشتر باشد. برای مثال ما می توانیم با تلسکوپ خود قرص سیاره زهره را در هنگام گذر زهره رصد کنیم و یا اهله زهره را با کمک دوربین دوچشمی قوی یا تلسکوپی کوچک مشاهده کنیم. یا برای مثال حلقه های زحل و یا در همین مورد با کمک تلسکوپی مناسب می توان بخشی از جزییات ایستگاه فضایی بین المللی را مشاهده کرد.  اما اگر می خواهیم جزییات فعالیت فضا نوردان را ببینیم در نتیجه باید حداقل ابزاری در اختیار داشته باشیم که بتواند ابزارهای مورد استفاده این افراد را تفکیک کند. مثلا اگر فضا نوردان در یکی از راهپیمایی های فرضی خود قصد تعویض قطعه ای را دارند ما وقتی می فهمیم آنها چکار می کنند که آن ابزار را ببینیم و تشخیص دهیم. (البته راه ساده تر این است که برنامه راهپیمایی های فضایی را بخوانیم و دقیقا متوجه شویم که چه اتفاقی می افتد و یا پخش مستقیم این راهپیمایی ها را از تلوزیون ناسا ببینیم)

فرض کنید این ابزار ابزاری بزرگ باشد و مثلا طولی معادل ۳۰ سانتی متر داشته باشد. برای آنکه ما بتوانیم جزییات این ابزار را ببینیم باید توان تفکیک تلسکوپ ما به حدی باشد که این جسم ۳۰ سانتی متری را در فاصله ۴۰۰ کیلومتری تفکیک کند.

کسانی که به اخترشناسی آشنایی دارند می دانند که برای این کار باید قطر زاویه ای آن جسم را محاسبه کنیم برای این کار لازم است طول جسم را بر فاصله تقسیم کنیم تا این جدایی بر جسب رادیان به دست آید و سپس آن را در ضریب مشخصی ضرب کنیم تا این فاصله بر حسب ثانیه قوس به دست آید.

اگر d  قطر جسم مورد نظر و D فاصله آن تا ما باشد قطر زاویه ای آن جسم بر حسب ثانیه قوس از فرمول زیر به دست می آید:

δ = ۲۰۶۲۶۵ d / D arcseconds.

که در آن δ زاویه مورد نظر ما است.

بیایید این محاسبه را برای آن ابزار فرضی انجام دهیم

قطر ابزار ما ۳۰ سانتیمتر و فاصله ما تا آن ۴۰۰ کیلومتر یا ۴۰۰۰۰۰۰۰ (چهل میلیون) سانتیمتر است. با انجام ضرب و تقسیم ها به این عدد می رسیم :

δ = ۲۰۶۲۶۵ * ۳۰ / ۴۰۰۰۰۰۰۰ = ۶۱۸۷۹۵۰ / ۴۰۰۰۰۰۰۰ = ۰٫۱۵۴۶  arcseconds.

بنابراین تلسکوپ شما باید بتواند ۰٫۱۵ ثانیه قوس را در آسمان تفکیک کند. توان تفکیک یک ابزار اپتیکی به طول موج نوری که می خواهد تفکیک کند بستگی دارد. برای طول موج مریی در حالت عمومی فرمول به شکل زیر در می آید

 δ = ۱۲۰ / D

که در آن D قطر دهانه مورد نیاز برای تفکیک این جرم و δ برحسب ثانیه قوس است.

با قرار دادن مقدار بالا در این عبارت قطر دهانه مورد نیاز برای رسیدن به این تفکیک تقریبا ۷۷۰ میلی متر یا ۸۰  سانتی متر خواهد بود. بنابراین برای تفکیک ابزاری به طول ۳۰ سانتی متر شما به شرایط خوب آب و هوایی و تلسکوپی با حداقل قطر ۸۰ سانتی متر نیاز دارید. در این صورت جزییات فعالیت ها مشخص نخواهد شد اما خود فضا نورد و ابزارهای در حد ۳۰ سانتی متر را می توان تفکیک کرد.

البته باید یک مشکل دیگر را هم حل کنید. برای آنکه بتوانید ایستگاه فضایی را در مدت کوتاهی که از فراز سر شما عبور می کند دنبال و از آن تصویر برداری کنید باید تلسکوپ شما برروی استقراری سوار باشد که بتواند حرکت ایستگاه را دنبال کند. با توجه به مدار ایستگاه فضایی در شرایط ایده آل از روی زمین این ایستگاه برای طی کردن فاصله یک افق تا افق دیگر دارای سرعت ظاهری ۱۹٫۴۴دقیقه قوس بر ثانیه است. بنابراین برای اینکه بتوانید این ایستگاه را در تمام مدتی که از فراز آسمان و افق شما می گذرد دنبال کنید (این زمان در بهترین شرایط ممکن می تواند حداکثر اندکی بیش از ۹ دقیقه باشد که البته همیشه چنین شرایط ایده آلی وجود ندارد. برای دیدن جزییات محاسبات این زمان می توانید به این نشانی مراجعه کنید. این وب سایت اطلاعات جالبی برای بررسی گذر ایستگاه از مقابل ماه و خورشید نیز ارایه کرده است) باید بتوانید کل تلسکوپ خود را با این سرعت در مسیر مدار حرکت ظاهری ایستگاه جابجا کنید و البته این حرکت چنان نرم و نازک باشد که اثری روی تصویر تهیه شده نداشته باشد و در واقع لرزش های ناشی از حرکت موتورها در این مدت خنثی شود.

البته باز هم به شرط اینکه فضا نوردان در مقابل خط دید ما قرار گرفته باشند و مثلا پشت ایستگاه یا در سایه ابزارهای دیگر کار نکنند.

دقت کنید در همه این شرایط ما تنها زمان بسیار محدودی را برای رصد ایستگاه و فضا نورد در حال ماموریت زمان داریم و اگر خیلی خوش شانس باشیم در یک ماموریت راهپیمایی ۳ یا ۴ ساعته ایستگاه حداکثر دو بار از فراز سر ما عبور خواهد کرد که یکی از آنها می تواند بیشترین مدت رصد را به ما بدهد و گذر بعدی کوتاهتر خواهد بود و بنابراین در بهترین شرایط شما چند دقیقه ای از یک عملیات چندین ساعته را می توانید تنها تفکیک کنید و اینکه این چه نوع با دقت زیر نظر گرفتنی است را باید آقای وزیر پاسخ دهد.

برای تفکیک خود فضانورد به ابزار ساده تری نیاز خواهید داشت. یک تلسکوپ ۸ اینچی و یا ۱۴ اینچی می تواند فضانوردان را تفکیک کند. البته در این تفکیک وضوح کامل برای مشاهده جزییات فعالیت های فضا نوردان وجود ندارد اما می توان خود فضا نورد را به خوبی تفکیک کرد.

این کار، کار عجیب و پیچیده ای هم نیست تا کنون بارها منجمان آماتور فضا نوردان را در هنگام ایستگاه فضایی به دام دوربین های خود انداخته اند برای مثال به تصویر زیر نگاه کنید، که عکاس آن Thierry Legault معتقد است اولین تصویر شفافی است که از یک فضا نورد در حین راهپیمایی فضایی از سوی منجمان آماتور تهیه شده است البته ادعاهای دیگری نیز در این زمینه مطرح است. اطلاعات بیشتر در باره این تصویر را در اینجا و اینجا ببینید)

 حال سوال این است که صحبت های آقای وزیر تا چه حد جدی و مهم است؟

مسلما این ادعا که ما می توانیم به خوبی و با دقت جزییات فعالیت های فضا نوردان را از روی زمین و با کمک اپتیک هایمان ببینیم حرف غلطی است. شما می توانید آنها را ثبت کنید و حتی با ابزارهای بزرگتر برخی از جزییات مربوط به  آنها را ثبت کنید اما این به معنی زیر نظر گرفتن آنها نیست در بهترین شرایط شما نمایی از فضا نورد را ثبت می کنید. تا کنون هیچ تصویری از سوی منجمان آماتور یا حرفه ای یا از سوی مقامات و سازمان های علمی ایران در این زمینه منتشر نشده است که فضا نوردی را در هنگام راهپیمایی فضایی ثبت کرده باشند. اگر هم چنین تصاویری موجود باشد و به هر دلیلی منتشر شنده اند باز هم به معنی دست آورد بزرگ علمی در غلوم فضایی به شمار نمی رود. وقتی شما کاری را که افراد آماتور در سراسر جهان انجام می دهند تکرار کنید یعنی یک کار آماتوری خوب انجام داده اید اما این آیا دست آوردی است که باید در مهم ترین گردهمایی علمی علوم فضایی کشور و از سوی عالی ترین مقام نظامی کشور – که در حال حاضر بخش عمده ای از برنامه فضایی ایران را مدیریت می کند –  مطرح شود؟

  شاید بپرسید اصلا چرا باید به چنین صحبت هایی توجه نشان داد؟

نخست اینکه این صحبت ها بهانه خوبی برای مرور برخی از تعاریف در باره مشخصات تلسکوپ و همینطور رصد ماهواره ها بود. دوم اینکه برخلاف نظر بسیاری از دوستان که این بحث ها چندان مفید نیست و حالا یک حرفی زده شد باید گفت این حرف ها مورد توجه و بررسی جدی افراد فعال در این حوزه ها قرار می گیرد. خود من این خبر را نه از مرور سایت فارس که از ایمیلی متوجه شدم که یکی از اعضا انجمن رصدگران آماتور ماهواره ها برای گروه چند صد نفره فعالان این رشته در سراسر دنیا ارسال کرده بود. قطعا این افراد می دانند این حرف ها خیلی جدی نیست اما همین ها بسیاری از بهانه ها را در اختیار دیگران می گذارد. تصور کنید وقتی کسی که آشنایی با این رصد ندارد می شنود که وزیر دفاع یک کشور که به هر دلیلی در شرایط مسالمت آمیزی با کشوری مانند آمریکا هم قرار ندارد اعلام می کند ما فضا نوردان شما را وقتی می خواهند کارهایشان را انجام دهند زیر نظر داریم، چه فکری و چه برداشتی می کند؟

اما از دید حرفه ای قضیه جدی تر از این بحث ها است. در بحث روزنامه نگاری علمی همیشه یکی از بهترین منابعی که برای دریافت خبر و اطلاعات مفید به روزنامه نگاران علمی معرفی می شود، کنفرانس های تخصصی است و اتفاقا در متون آموزشی تاکید می شود که در این سخنرانی ها علاوه بر سخنرانی های تخصصی و مقالات به سخنرانی های اصلی با دقت توجه کنند چون معمولا در این سخنرانی ها است که اطلاعات دست اول و دقیق ولی عمومی تر منتشر می شود. این گردهمایی ها عالی ترین محل ارایه اطلاعات درزمینه یک حوزه تخصصی هستند. مثلا کنفرانس ریاضی یا فیزیک در هر سال بهترین مکان گردهمایی و ارایه اطلاعات سالانه در این حوزه ها به شمار می رود.

این سخنان در کنفرانس انجمن هوا فضای کشور که قاعدتا عالی رتبه ترین انجمن علمی در این حوزه است منتشر شده و تا جایی که من دنبال کردم هیچ اصلاحیه حتی غیر مستقیمی در این باره منتشر نشده است. عدم انتشار چنین اصلاحیه ای با هر دلیلی که باشد به نوعی تایید این است که این کار دست آورد بزرگی است و مورد تایید این انجمن نیز هست. این مساله  باعث می شود اعتبار این انجمن و مرجعیتش در خبر زیر سوال برود.

از سوی دیگر وقتی عالی ترین مقام مسوول در امور فضایی ایران سخنان چنین نا دقیق یا بی کاربردی را در عالی ترین گردهمایی علمی این رشته بیان می کند دیگران فکر می کنند بقیه حرف ها نیز ممکن است دقیق نباشد و بنا براین خبرهای دیگر را نیز بنا بر میل خود منتشر و یا تفسیر می کنند.

هیچ وزیر و یا سیاستمداری به همه اموری که در حوزه وی جریان دارد آگاهی کامل ندارد و نمی تواند هم به همه آنها اشراف داشته باشد.  به همین دلیل این افراد با آگاهی بر تاثیر سخنان خود از همکارانی با عنوان سخنرانی نویس استفاده می کنند. این نویسندگان متن با توجه به روح مطلبی که شخص می خواهد بگوید و میزانی که از اطلاعات که مجاز به اعلام آن هستند با افراد دیگر مشورت می کنند و متنی را می نویسند که نه تنها از نظر حقوقی و سیاسی پیام مشخصی را منتقل کند و منجر به بدفهمی نشود و از نظر محتوایی نیز نکات غیر دقیق در آن وجود نداشته باشد.

عدم وجود چنین جایگاهی و همینطور عدم رفتار حرفه ای در بخش انتشار خبرهای علمی می تواند باعث به وجود آمدن بدفهمی های بسیاری شود و این غیر از نتایج گاه ناخوشایند سیاسی است که چنین حرف هایی ممکن است به کشور تحمیل کند

دیدگاه‌ها

  1. ای بابا آقای ناظمی. آخه شما چه انتظاری داری از این به اصطلاح خبرگزاری نما!
    اصلا قرار نیست تو این سایت شما خبر ها رو بخونید . این سایت به قول یکی از دوستان اخبار رو گلچین-تحریف و منتشر میکنه و سیاست تحمیق عده ای از مخاطبان ساده دل خود رو دنبال میکنه که از دنیا و جهان واقعیت خبری ندارند.
    اصلا یک خبر و یا حرف منطقی و عقلانی من تو این سایت تا بحال ندیدم.
    همین دیروز بود کهدر مقاله ای که درباره اضغر فرهادی نوشته بود سخنان فرهادی رو کاملا تحریف کرده بود و یه سری حرفهای موردنظر خودشونو بسته بودن به ریش فرهادی .که آره اینا رو فرهادی گفته .کم مونده بود بنویسه که فرهادی اونجا رو سن پرچم آموریکا رو هم آتیش زده!

    این مطلبی هم که شما عنوان کردید که دیگه نور علی نوره!که از جنبه های مختلف جای بسی شگفتی داره.
    و خصوصا از این جهت که خود شخص وزیر دفاع تا کجای کاره !!

    در آخر این آلبوم جدید شاهین نجفی رو که همین امروز منتشر شده به خوانندگان وبلاگ و شما پیشنهاد میکنم:
    http://dl.bargmusic21.com/Shahin%20Najafi%20-%20Hich%20Hich%20Hich%20%5BBargMusic(DAT)Com%5D.zip

  2. همین ۲شب پیش بود یکی از خبرنگاران خانم مسیح علی نژاد از رادیو پسفردا به عنوان یک مخاطب سایت با فارس تماس گرفت و درباره همان خبر تحریف شده فرهادی خیلی با کلاس و مودب سوال کرد که منبع شما کجاست و ما چنین چیزی را از فرهادی نشنیده ایم.آن خانم جوابگو به حدی زننده و بی ادبانه جواب دادند و گفتند که به شما مربوط نیست که منبع چیست واز این حرفها…که من از فرط شگفت زدگی از این طرز برخورد برای چندین دقیقه سکوت کردم!و سعی کردم بیخیال شوم و اصلا راجع به اینکه ما کجای کار هستیم زیاد فکر نکنم!…
    —————————————————
    باز هم جاداره که حتما دانلود و گوش کردن آلبوم جدید و فوق العاده شاهین نجفی رو پیشنهاد کنم-فوق العادهست:
    “هیچ هیچ هیچ” یک آلبوم مولتی ژانر است .اما اشتراک تمامی‌ اشعار تعلق خاطر به جریان پست مدرنیسم ادبی‌ می‌‌باشد.
    در این آلبوم در زمینه ترانه سرایی با یغما گلرویی , دکتر سید مهدی موسوی , فاطمه اختصاری و افشین مقدم همکاری شده است.
    مهدی موسوی به عنوان بنیان گذار سبک غزل پست مدرن در کنار فاطمه اختصاری و ترانه‌های ساختار گریز یغما گلرویی ،شاهین نجفی و افشین مقدم یقیناً شروع جدیدی برای ترانه و شعرِ موسیقایی در موسیقی‌ ایرانی‌ خواهد بود.

    اگرشک دارید حتما این ترک اول آلبوم رو فقط گوش کنید و قضاوت کنید:
    http://dl.bargmusic19.com/New%20MUSIC/Hich%20Hich%20Hich/01-Shahin%20Najafi%20-%20Ranandegi%20dar%20Masti%20192.mp3

    دانلود کل آلبوم:
    http://dl.bargmusic21.com/Shahin%20Najafi%20-%20Hich%20Hich%20Hich%20%5BBargMusic(DAT)Com%5D.zip

    و تشکر از آقای ناظمی عزیز

  3. وقتی قادرهستند پهباد جاسوسی امریکارو هک کنند حتما می تونن فضانوردان رو هم زیر نظر مستقیم داشته باشند؛مهم نیست که این حرف تا چه اندازه منطقیه… دوستان ما انقدر قوی هستند که سیاره ی زهره رو هم با تیر کلاشینکف مورد هجوم قرار دادن… بهتره به جای انتقادات علمی کمی هم افتخار کنیم…!

  4. سلام خدمت استاد عزیز جناب آقای ناظمی..
    فرمایشاتتون تقریبا به طور کامل به نظر بنده حقیر درست هست، اما کاش در کنار بررسی سخنان افرادی معلوم الحال در زمینه های علمی، به بررسی مسائلی که از امروز بسیاری رو سردرگم و دل بسیاری رو آزرده بپردازید. منظورم مسائلیست که از امروز در فروم آوا استار منتشر شده.. بررسی درد جامعه نجومی ایران آن هم از نگاه شما که خود سابقه حضور در عرصه های مختلف اون رو داشتید از نظر بسیاری همچون من مهمه..
    امیدوارم پست بعدیتون در این باب باشه..
    مطالبی که منتشر شده دیگه مانند مسائلی که قبلا مطرح میشد در حد ادعا نیست و فراتر از یک ادعای ساده که گاها انکار نا پذیره..

  5. سلام جناب ناظمی
    نقد جالبی بود و نوع نقادی شما هم جالب بود. اما به نظرتون این نقدها چقدر در روند کاری آقایون تاثیر گذاره؟
    به قول شاعر:
    خانه از پای بست ویران است … خواجه در بند نقش ایوان است؟!!!
    موفق باشید

پاسخی بگذارید

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.