روزی که زمین لبخند زد

در روز ۱۹ جولای امسال فضا پیمای کاسینی در موقعیتی قرار گرفت که سیاره زحل میان دوربین های آن و خورشید قرار داشتند و نوعی کسوف را ایجاد می کردند. گذشته از آن در این موقعیت سیاره زمین نیز در میدان دید قرار  داشت. تیم تصویر برداری کاسینی به رهبری کارولین پورکو، از این فرصت استفاده کرد و نمایی پانارما و موزاییک از زحل تهیه کرد. تصویر بخشی از این موزاییک که در آن زمین و ماه نیز دیده می شدند به سرعت منتشر شد اما همانطور که کارولین پورکو در گفتگویی با برنامه «در این شب ها» نیز گفته بود، برای تهیه تصویر نهایی ترکیبی زمان بیشتری لازم بود.

سرانجام آن زمان فرا رسید و تصویر نهایی این منظره منتشر شد.

PIA17172_fig1

NASA/JPL-Caltech/SSI

این سومین باری است که تصویری از زمین از فضای بیرونی منظومه شمسی تهیه شده است که بار اول مربوط به فضا پیمای ویجر و بار دوم مربوط به فضاپیمای کاسینی بود.

در این موقعیت تصویر برداری در کل ۳۲۳ تصویر در فیلترهای مختلف تهیه شد که از ۱۴۱ مورد آن برای تهیه این موزاییک استفاده شده است. تصویری که می بینید در واقعیت قطری معادل ۶۵۱۵۹۱ کیلومتر دارد. اندکی فکر کردن به این عدد عظمت این تصویر را بیشتر آشکار می کند.

درباره دیدن زمین در این تصویر صحبت های زیادی شده است اما اگر می خواهید عظمت آن را درک کنید تنها به دنبال زمین نباشید. تصویر را بزرگ کنید و با دقت به اطراف آن نگاه کنید. در این تصویر می توانید نمای حلقه های E زحل را ببینید و همچنین با اندکی دقت می توانید فوران یخ فشان های انسلادوس را که عامل تغذیه حلقه های E هستند را مشاهده کنید.

اگر این تصویر را به شکل یک ساعت عقربه ای تصور کنید در موقعیت ساعت ۱۲ می توانید حلقه محو پالنه (Pallene)  که عامل به وجود آوردن آن قمر کوچک زحل به همین نام است را ببینید. این قمر کوچک را کاسینی چند سال پیش کشف کرده بود و در اثر برخوردهای رخ داده ردی از یخ از آن در فضا منتشر شده و این حلقه را به وجود آورده است. ساختار حلقه G را می توانید با حرکت به سمت درون مشاهده کنید و درون آن و در حدود موقعیت ساعت ۱۱ می توان حلقه ظریفی که توسط دو قمر هم مدار یعنی جانوس و اپی متئوس تشکیل شده است را پیدا کنید. حلقه F به درخشانی در تصویر دیده می شود.

در بیرونی ترین ناحیه حلقه E و با حرکت در خلاف جهت عقربه های ساعت به قمر تتیس می رسید. با ادامه جستجوی خود می توانید قمر معروف میماس که با گودال برخوردی معروفش ظاهری ششبیه ستاره مرگ در جنگ ستارگان دارد را پیدا کنید. پرومتئوس، پاندورا، جانوس و اپی متئوس به خوبی در این تصویر مشخص و واضح هستند.

در نهایت زمین  ماه، مریخ و زهره میهمانان راه دور این تصویر هستند.

PIA17172_fig3NASA/JPL-Caltech/SSI

و البته این همه داستان نیست برخی از جزییات سیستم حلقه ها و اقمار زحل در این تصویر به ناچار حذف شده اند چرا که آشکار کردن آنها نیازمند تقویت رنگی شدیدی بودکه باعث از بین رفتن درخشش و کیفیت تصویر نهایی می شد اما شما می توانید نسخه های دیگر تصویر را از وب سایت ناسا و یا پایگاه تصویر برداری کاسینی تهیه کرده و در آنا بخشی از این جزییات را مشاهده کنید. همچنین سری به مقاله جالب فلیپ پلیت در بد آسترونومی بزنید. 

در زمان تهیه این تصویر خورشید حدود ۱۷ درجه نسبت به صفحه حلقه ها پایین تر بود و کاسینی در فاصله ۱٫۲ میلیون کیلومتری از زحل قرار داشت و تصویر نهایی دقتی در حدود ۷۲ کیلومتر در هر پیکسل دارد.

چند دقیقه ای زمان بگذارید و این تصویر را با کیفیت بزرگ تهیه کرده و در آن به گشت و گذار بپردازید. این منظره یا شگفت انگیز از منظومه شمسی است. منظره ای چشمگیر از مقیاس ها و شگفتی هایی که تنها در یک نما به تصویر کشیده شده اند.

هر یک از اجرام ثبت شده در این تصویر داستانی مهیج برای خود دارند و زمین ما تنها یکی از این هزار داستان این تصویر است.

در روزی که این تصویر گرفته شده دعوت بزرگی صورت گرفت و بسیاری از مردم زمین به آن نگریستند و دست تکان دادند و لبخند زدند. بسیاری آن را بزرگترین عکس دست جمعی ما انسان ها نامیدند و حتی شنیدم که بسیاری می گفتند ما هم در این تصویر هستیم. به این عکس نگاه کنید و سعی کنید خود، خانه و یا کشورتان را پیدا کنید. به نظرم این عکس درباره ما تک تک آدم ها و انسان ها و کشورها و فرهنگ ها نیست، ما و حتی سیاره ما در این عکس حضوری ندارند اگرچه این عکس به شدت درباره انسانیت است. بشری کنجکاوی که خطر می پذیرد، ریسک می کند، به کنجکاوی خود احترام می گذارد و مرزهای جدید را کشف می کند.

 

دیدگاه‌ها

  1. بسیار بسیار جالب بود. از اطلاعات خوبی که در این مورد دادید خیلی ممنونم اقای ناظمی. ضمناً تصویر زیر رو هم آماده کردم تا کسانی که می خوان زودتر خونه خودشون رو تو عکس فضاپیمای کاسینی پیدا کنند راحت تر بتونند این کار رو انجام بدن:

    http://arahimi.persiangig.com/image/Nojum/Pic%20of%20Earth%20%26%20moon%20from%20Satrun-%20big.png

  2. چندتا سوال حلقه‌ها نسبت به زحل ثابتند یا اجرام تو اون هم مثل ماه حرکت دارند؟ سرعت حرکت حلقه‌ها یکسانه یا متفاوته؟
    اگه رنگ حلقه‌ها نمایانگر مواد متفاوت حلقه‌ها باشه، اون حلقه نازک نورانی جنسش چیه؟ وقتی تو سایه قرارداره دیگه دیده نمیشه.
    آقای ناظمی کلاً این حلقه‌ها ما رو گرفتار کرده.
    سلسله موی دوست حلقه دام بلاست/هر که در این حلقه نیست فارغ از این ماجراست
    گر بزنندم به تیغ در نظرش بی‌دریغ/دیدن او یک نظر صد چو منش خونبهاست
    سعدی
    پیروز و سربلند باشید

    1. به طور خلاصه: بله، حلقه ها و ذرات تشکیل دهنده آنها نسبت به هم و نسبت به سیاره در حال حرکت هستند و در یک نقطه فیکس نشده اند. جنس حلقه ها هم دارای تفاوت هایی است که بسته به منشا آنها داره و گاهی در رنگی که بازتاب می ده خودش را نشان می دهد. اما اگر اجازه بدهید من به زودی مطلب مفصلی درباره حلقه ها می نویسم که بیشتر توضیح بدهم
      ممنون
      پوریا

  3. آقای ناظمی شما اولین کسی بودید که منو به نجوم علاقه مند کردید….چندین سال پیش وقتی مهمان برنامه آسمان شب بودید…خوشحالم که بعداز این همه وقت…اینجا رو به طور اتفاقی پیدا کردم و می تونم نوشته هاتونو بخونم….
    به امید اینکه همیشه سربلند باشید

  4. سلام.اقای ناظمی سپاس بنده رو پذیرا باشید بخاطر پیامی که برای سمینار ما اغازو پایان جهان وهم بخاطر این مطلب. .متاسفانه جور دیگه ای نتونستم با شما ارتباط بر قرار کنم .باتشکر دبیر کانون دانشجوی نجوم دانشگاه

  5. سلام آقای ناظمی , بسیار شپاس گزارم از مطالب بسیار هوب شما , من ۴۲ سال سن دارم و از کودکی عاشق فضا و سیارات بودم و هستم , تقریبا تمامی اخبار در خصوص اکتشافات فضا را پیگیری میکنم اما افسوس که شرایط برای من مهیا نشد که در این رشته تحصیل کنم , بسیار خوشحال خواهم شد که سوالات خودم رو از شما بپرسم و مفتخر خواهم شد که پاسخی بدهید .ممنون

پاسخی بگذارید

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.