گزارش هایی از کنفرانس روزنامه نگاران علم در سان فرانسیسکو

در ادامه می توانید مجموعه ای از گزارش هایی که به طور روزانه از کنفرانس جهانی روزنامه نگارانن علم در سان فرانسیسکو برای سیناپرس نوشته ام را بخوانید. در طی هفته های پیش رو برخی از داستان های مرتبط با ای نفرانس را با تفصیل بیشتری در وب سایت منتشر خواهم کرد.
همینطور گمانم فرصت خوبی باشد که بات تاخیرها، بدقولی ها و دیر به روز کردن سایت از مخاطبام عذر خواهی کم و امیدوارم این برا کمی خوش قول تر باشم.
IMG_20171029_220659469
دهمین دوره کنفرانس بین المللی روزنامه نگاران علم با شرکت بیش از ۱۲۰۰ شرکت کننده از بیش از ۷۰ کشور جهان کار خود را در هتل ماریوت شهر سانفرانسیسکو آغاز کرد.

این نخستین باری است که ایالات متحده میزبان این کنفرانس است. انجمن نویسندگان علمی ایالات متحده،  شورای توسعه نویسندگی علمی، فدراسیون بین المللی روزنامه نگاران علم،  دانشگاه کالیفرنیا در سان فرانسیسکو و دانشگاه برکلی میزبانی این کنفرانس را بر عهده دارند.

دهمین کنفرانس روزنامه نگاران علم با شعار “پلی میان علم و جوامع”، نشست های خود را آغاز کرده است. این شعار با الهام از پل معروف دروازه طلایی (Golden Gate) در شهر سانفرانسیسکو انتخاب شده است و این روزها با روی کار بودن دولت ترامپ که موضعی ضد علمی و در عین حال ضد رسانه ای دارد  و سخن از ساخت دیوار می گوید، معنی استعاری ویژه ای پیدا کرده است.

روز نخست کنفرانس در روز پنج شنبه در حالی آغاز شد که با توجه به تمرکز کنفرانس بر مساله روزنامه نگاری علم در کشورهای آمریکای مرکزی، روز پیش از آغاز رسمی کنفرانس ۷۰ روزنامه نگار آمریکای مرکزی بحث های خود در زمینه مسایل روزنامه نگاری این ناحیه را آغاز کرده بودند.

روز نخست کنفرانس با تکیه  بر مساله دست کاری ژنتیک و فناوری CRISPRآغاز شد. در پیش کنفرانس روز اول، دو جلسه درباره موضوع دست کاری ژنتیک و اصلاح ژنتیکی بر روی سوژه های انسانی و غیر انسانی مطرح شد و پنلی متشکل از روزنامه نگاران، دانشمندان و فلاسفه اخلاق به بحث در این باره پرداختند.

سخنران افتتاحیه رسمی روز اول نیز دکتر  جنیفر دودنا بود که در سال ۲۰۱۵ تکنیک CRISPR را توسعه داده بود. او در این سخنرانی از داستان این یافته علمی و نگرانی ها و امیدواری های پیش رو سخن گفت.

در ادامه این کنفرانس شرکت کنندگان با تقسیم به گروه های مختلف درباره موضوعات تخصصی خود به بحث پرداختند. مراسم رسمی افتتاحیه در شامگاه روز پنج شنبه با سخنرانی  جان هولدرن  همراه بود. جان هولدرن مشاور علمی باراک اوباما در طول ریاست جمهوری او بود و در این سخنرانی بر ضرورت و فورست بحران گرمایش زمین پرداخت.

پایان بخش برنامه روز اول معرفی برندگان جوایز انجمن نویسندگی آمریکا و شورای توسعه نویسندگی علمی  و افتتاحیه نمایشگاهی از مراکز علمی مختلف بود.

 

دومین روز کنفرانس روزنامه نگاران علم در شهر سانفرانسیسکو کار خود را با جلسه صبحانه / سخنرانی به میزبانی شرکت جنومیکس آغاز کرد.

در این صبحانه دانشمندان این مرکز تحقیقی به تشریح دست آوردهای خود در باره پروژه تهیه اطلس کامل سلول های انسان پرداختند و از چشم انداز آنالیز و تحلیل سلول ها و عملکرد آن ها در زمینه درمان و شناخت بیماری ها سخن گفتند.
پس از این مراسم دو سخنرانی همزمان صبح آغاز شدند.   بصری سازی داده ها و داده نگاری ها یکی از این سخنرانی ها بود که به تشریح اهمیت داده نگاری و گرافیک در تصویر سازی مبتنی بر داده اختصاص داشت اما عمده شرکت کنندگان  کنفرانس عازم سالن جنبی این سخنرانی شدند. جایی که دکتر سوزان دزموند هلمن ، متخصص سرطان و مدیر عامل بنیاد خیریه بیل و میلندا گیتس به دعوت شورای توسعه نویسندگی علمی (CSWA)  برای دریافت جایزه منشور پاتروسکی و سخنرانی ویژه به روی صحنه آمد.

موضوع سخنرانی او در دفاع از علم بود. او در این سخنرانی ضمن اشاره به دست آوردهای سال های اخیر علم به خطراتی اشاره کرد که به واسطه جریان ضد نخبگی و مقابله هایی که به بهانه های مختلف با طرز تفکر علمی صورت می گیرد در کمین انسان قرار دارد. او از بازگشت برخی از بیماری های ریشه کن شده و انکار گرایی علمی سخن گفت و دیدگاه های خود را در این باره مطرح کرد.
سخنرانی پر شور او با استقبال وسیع حضار مواجه شد که البته از چنین جمعی غیر منتظره نیز نبود.
بعد از این جلسه بیش از ۱۲۰۰ شرکت کننده به گروه های مختلف تقسیم شده و بر اساس علاقه و تخصص خود در یکی از ۵ زیر گروه تخصصی شرکت کردند. این گروه ها  موضوعاتی نظیر پادکست ها، استعمار زدایی از علم، بحران آوارگان و تغییر نیازهای سلامت، جلسه مناظره درباره نقش روزنامه نگاران در مقابل حمله به علم  و نجات اقیانوس ها را با حضور متخصصان و روزنامه نگاران تخصصی به بحث گذاشتند.

نهار کاری این روز نیز همزمان  با دو سمینار بزر گ همراه بود. همزمان با نهار تخصصی به میزبانی ای-لایف در زمینه دسترسی آزاد به محتوای علمی در سالن دیگر وزیر علوم آفریقای جنوبی، معاون آژانس علوم و فناوری  دولت ژاپن و شاهزاده  سمیه بنت الحسن، شاهزاده اردن و رییس انجمن سلطنتی علوم اردن درباره  آینده زنان در علوم/مهندسی و ریاضیات سخن گفتند.

کنفرانس با سمینارهایی در خصوص روزنامه نگاری علم در آمریکای مرکزی، عزم اجتماعی در روزنامه نگاری سلامت، پوشش تحقیقات بر روی حیوانات آزمایشگاهی و چالش های آن ، ظهور و اوج گیری مجلات دیجیتال علمی ، نقش خیرین ثروتمند در علم، چالش های پوشش بیماری های عفونی ، نرون های مغز و رقابت پیشنهاد سوژه از سوی روزنامه نگاران به ادیتورهای علمی برگزار شد.

دو سمینار ویژه این روز یکی به  پروژه همکاری بین المللی سزامی اختصاص داشت. در این نشست دانشمندان  سرن و سزامی از اهمیت این همکاری شگفت انگیز بین المللی سخن گفتند و خبرنگار لوموند از پوشش این پروژه و بازتاب های آن گفت. یکی از کارشناسان این برنامه  مائده درزی از پژوهشگاه  علوم بنیادی بود که به دلیل مهیا نشدن ویزای سفر با کمک اسکایپ از تهران به جمع حاضران پیوست و درباره کار خود در زمینه استفاده از سزامی برای مطالعات میراث فرهنگی سخن گفت.

یکی دیگر از این نشست ها که به خصوص با توجه به رویدادهای اخیر در زمینه آزارهای جنسی و تبعیض علیه زنان مورد توجه جدی قرار داشت به چالش های گزارشگری از تعرضات جنسی در دنیای علم اختصاص داشت. در این نشست یکی از مدیران دانشگاه برکلی، رییس سابق انجمن ستاره شناسی آمریکا و دو خبرنگار که به طور تخصصی این موضعات را دنبال می کنند درباره تجربیات خود و شرایط موجود سخن گفتند.  ریتا چاترجی خبرنگار رادیو ملی آمریکا از تجربه خود در داستان تعرض جنسی رییس سابق کمیته بین الدولی تغییرات اقلیم سازمان ملل گفت  و آذین قریشی خبرنگار علم باز فید که در سال های اخیر به واسطه گزارش های تحقیقی خود در زمینه تعرض جنسی در فضای علمی به چهره شاخص گزارشگری در این حوزه بدل شده است درباره تجربیات خود گفتند.

پایان بخش روز دوم کنفرانس ،میهمانی آکادمی علوم کالیفرنیا بود که به افتخار شرکت کنندگان این کنفرانس در محل این آکادمی در میانه بوستان گلدن گیت برگزار شد. در این میهمانی بازدیدکنندگان ضمن فرصت آشنایی بیشتر با یکدیگر فرصت این را یافتند تا از پشت صحنه فعالیت های علمی و پژوهشی بخش های مختلفی آکادمی از جمله محیط شبیه سازی شده جنگل های استوایی، و آکواریوم این مرکز بازدید کنند.

 

سومین روز کنفرانس جهانی روزنامه نگاران علم کار خود را با دو نشست اصلی در هتل ماریوت شهر سان فرانسیسکو آغاز کرد.

نشست اول به موضوع حساس و کلیدی گزارشگری سلامت، بیماری ها و داروها می پرداخت. نشست دوم میزگردی با حضور دو نویسنده کتاب های علمی پرفروش فهرست نیویورک تایمز، استیو سیلبرمن و اد یانگ بود. در این نشست این نویسندگان علم به تشریح تفاوت تولید محتوا برای مقاله های علمی و کتاب پرداختند و از نخستین تجربه های خود در دنیای نویسندگی کتاب های علمی و همچنین مراحل پیش رو در این مسیر گفتند.
دایناسورهای آمریکای جنوبی، معنی آمار در کشفیات و یافته های علمی، بیماری های همه گیر، اهمیت داده سنجی و صحت سنجی داده ها در عصر اخبار دروغ ، مواجهه با داده های متناقض، مهم ترین سوال های پیش روی ستاره شناسی در سال های پیش رو، گزارشگری از واکسیناسیون، نابرابری اقتصادی ناشی از تغییرات اقلیم، معیارهای اخلاقی در گزارشگری از بحران های جهانی، نقش روزنامه نگاران علمی در دنیای امروز، پوشش رویدادهای علمی در جوامع بومی، مقاومت های انتی بیوتیکی ، نوآوری هایی برای توسعه و روزنامه نگاری علم فراسوی مرزها عناوین نشست های تخصصی روز دوم این نشست بودند.
در یکی از نشست های ویژه این روز که به مدیریت کارل زیمر نویسنده برجسته علم نیویورک تایمز برگزار شد، روزنامه نگارانی از سراسر جهان به بیان چالش های گزارشگری در زمینه فناوری تازه و نوین CRISPR-Cas9 پرداختند. این فناوری از سال ۲۰۱۵ تاکنون تبدیل به یکی از پرشتاب ترین و چالش برانگیزترین فناوری های مدرن شده است که نه تنها امکان بالقوه در حوزه های متعددی را ایجاد کرده است که بحث های اخلاقی و اقتصادی پیچیده ای را باز کرده است.
نشست پایانی روز دوم به داستان روزنامه نگاران در کشورهای غیردموکراتیک و مساله شبه علم اختصاص داشت. روزنامه نگارانی از مصر، کوستاریکا، اندونزی، برزیل و آفریقای جنوبی از تجربیات خود در مواجهه با داستان هایی گفتند که پوشش آنها با چالش های فراوانی همراه بوده است.
در حاشیه این کنفرانس نمایشگاهی با حضور نهادها، سازمان های علمی، دانشگاه ها و پژوهشگاهها برگزار شده است.

روز یکشنبه روز پر کاری برای بیش از ۱۳۰۰ روزنامه نگار علمی بود که بیش از ۷۰ کشور جهان در شهر سان فرانسیسکو گرد هم آمده بودند.

برنامه های این روز با جلسه صبحگاهی گزارشگری از مناطق آسیب دیده از حوادث طبیعی آغاز شد. مدیر این جلسه خبرنگار علم بی بی سی بین الملل بود و گروهی از روزنامه نگاران تجربه های خود را از مواجهه با شرایط بعد از فاجعه طبیعی در میان گذاشتند از گزارش زلزله و آتش سوزی های گسترده تا رانش زمین.

اریک ونس روزنامه نگار مستقل مقیم مکزیک که گزارش هایش در نشریاتی چون نشنال جئوگرافیک منتشر می شود با اشاره به تفاوت روزنامه نگاران علم با دیگرانی که مصیبت ها را پوشش می دهند گفت در بسیاری از شرایط رسانه های عظیم بهترین نویسندگان و خبرنگاران خود را به محل می فرستند و آنها امکان این را دارند که گزارش های دقیقی را با اتکا به منابع خود تهیه کنند. در این شرایط روزنامه نگاران محلی که در محل حضور داشته اند باید از قبل رخ دادن رویداد علم حادثه را بدانند و در حالی که دیگران در حال تلاش برای درک علم هستند دانسته های خود را در زمینه علم رویداد منتشر کنند. او همچنین تاکید کرد که روزنامه نگاران علم باید مراقب باشند و دقیقا در نظر بگیرند قصد دارند چه گزارشی را تهیه کنند. گاهی دیدن یک شخصی آسیب دیده وسوسه کننده است که زاویه انسانی از رویداد تهیه کنیم اما باید بدانیم آیا قرار است این بخشی از داستان ما باشد یا نه اگر نه آن را به عهده روزنامه نگاران دیگری بگذارید که در این مورد تخصص دارند. همچنین مهم است که روزنامه نگاران در مواجهه به  آسیب دیدگان به یاد داشته باشند که لازم است قبل از گزارشگر بودن انسان باشند و شرایط روحی شکننده مردم محلی را درک کنند.
بعد از این جلسه، رییس فدراسیون جهانی روزنامه نگاران علم نتیجه رقابت دو شهر مونترال در کانادا و لوزان در سوییس برای میزبان یازدهمین دوره کنفرانس روزنامه نگاران علم در سال ۲۰۱۹ را اعلام کرد. این فدراسیون پس از بررسی پیشنهاد این دو شهر رای به میزبانی لوزان سویس داد تا دو سال دیگر روزنامه نگارن علم سراسر جهان در شهر لوزان و به میزبانی مشترک سویس، فرانسه و ایتالیا گرد هم آیند.
همچنین بر اساس رای گیری مجمع فدراسیون ریاست جدید این فدراسیون نیز مشخص شد و محمد یحیی روزنامه نگار علم مستقر در قاهره که سرپرستی گروه نشریات عربی نیچر را بر عهده دارد به سمت ریاست این دوره فدراسیون رسید.
پس از این مراسم شرکت کنندگان بر اساس انتخاب قبلی خود عازم بازدید از دو دانشگاه میزبان این کنفرانس یعنی دانشگاه های برکلی و سان فرانسیسکو شدند.
حاضران در دانشگاه برکلی پس از بازدیدی کوتاه از پردیس این دانشگاه نخستین جلسه خود را با حضور متخصصان اقلیم برکلی در موضوع تغییر اقلیم آغاز کردند.
بخش بعدی بازدیدکنندگان برکلی نهار با دانشمندان بود و شرکت کنندگان بر اساس تخصص  خود به گروه های کوچک تقسیم شدند و ضمن صرف نهار با یکی از دانشمندان برکلی در جریان آخرین فعالیت های آنها قرار گرفتند. یکی از این دانشمندان دکتر چانگ پی ما استاد کیهان شناسی برکلی بود که به دنبال ابرسیاهچاله های ابرپرجرم یم گردد.
ادامه این بازدید بار دیگر به بخش های مختلف از جمله کارگاهی در زمینه روزنامه نگاری داده ها، بازدید از آزمایشگاه های برکلی و همچنین جلسات تخصصی اختصاص داشت این جلسه ها با موضوعاتی چون فناوری موبایل و اتاق ها ی خبر، داستان های محیط زیستی ، فناوری های آینده نگرانه هسته ای ، رویکردهای نوآورانه به آموزش روزنامه نگاری علم، کاوش زیست بوم میکروب های زمین و جستجوی هوشمندان فرازمینی اختصاص داشت.

در این نشست، جمعی از پیشگامان پروژه ستی از جمله ست شوستاک و جیل تارتر به توضیح آخرین چشم اندازهای ستی پرداختند.
گروه اعزامی به دانشگاه کالیفرنیا سان فرانسیسکو نیز برنامه مشابهی را با حضور دانشمندان این دانشگاه دنبال کرد. یکی از جذاب ترین این رویداد ها برنامه ای به میزبانی کارل زیمر بود در این جلسه که با عنوان یک آزمایش برای حکمرانی بر همه آزمایش ها برگزار شد کارل زیمر به بیان تجربه خود در تهیه نقشه ژنتیک کامل خود و چالش های آن و چشم انداز آینده این نقشه برداری کامل پرداخت.
ساعت ۷ بعد از ظهر و پس از سپری کردن یک روز کامل در دانشگاه های برکلی و سان فرانسیسکو شرکت کنندگان برای مراسم مهمانی ویژه ای که به افتخار آنها از سوی موزه علم اکسپلورتیوم برگزار شده بود عازم این موزه ساحلی سان فرانسیسکو شدند. ۴ ساعت گشت و گذار در این موزه – که البته برای بازدیدی کامل کوتاه به شمار می رفت – در شرایطی که موزه به طور کامل در اختیار این گروه قرار گرفته بود و کارشناسان آن تورهایی از پشت صحنه این موزه از جمله اتاق ساخت آزمایش ها برای شرکت کنندگان ترتیب داده بودند، پایان بخش این روز پر کار بود.

سرانجام بعد از ۵ روز برنامه فشرده دهمین نشست دو سالانه روزنامه نگاران علمی در شهر سانفرانسیسکو به کار خود پایان داد و بیش از ۱۲۰۰ روزنامه نگار، دانشمند و فعالان ارتباطات علم این شهر را ترک کردند تا به ماموریت مهم خود یعنی روزنامه نگاری علم بپردازند.

آخرین روز این نشست به بازدیدهای میدانی اختصاص داشت. شرکت کنندگان از چند ماه قبل تعیین کرده بودند که تمایل دارند در این روز، در کدام یک از بازدیدهای میدانی که بازه وسیعی را شامل می شد ،شرکت کنند.

این بازدیدها از جمله شامل بازدید از گسل های فعال سانفرانسیسکو، جنگل های باستانی سکویا در رِدوود، موزه علوم دریایی، همچنین بازدید از مرکز پروژه های آینده نگرانه گوگل بود.

بازدید از مقر پروژه گوگل اکس، در مقر این شرکت فرصت خوبی برای نیم نگاهی به پشت پرده فعالیت های کارخانه رویاسازی گوگل بود. در این نشست – اگرچه بخش عمده ای از سوال ها به دلیل ماهیت محرمانه و غیرعمومی فعالیت های این مرکز بی جواب ماند – مدیر این شرکت، آسترو تلر، درباره اهداف و ماموریت این شرکت توضیح داد.

آسترو تلر که بنیانگذار گوگل ایکس و متخصص هوش مصنوعی است، بیشتر خود را مهندس فرهنگی می داند که قصد دارد فضای فعالیت های پر خطر را افزایش دهد. به گفته او، فعالیت های مون شات یا جاه طلبانه گوگل با هدف حل مشکلاتی که گوگل با آن روبرو است، بنا نشده است و بیشتر به دنبال توجه به مسایلی است که در آینده تبدیل به موضوع برای گوگل و جهان خواهد شد.

به گفته تلر، فرهنگ این شرکت برمبنای به رسمیت شناختن شکست بنا شده و گاهی به اعضای پروژه های تحقیقاتی که بعد از مدت ها فعالیت متوجه می شوند پروژه قابل ادامه دادن نیست و درخواست توقف آن را می کنند، ارتقا و جایزه اهدا می شود.

او معتقد است، بیش از ۹۹ درصد ایده هایی که در این مرکز مطرح می شوند، به سرعت شکست می خورند و راه به جایی نمی برند اما گاه گداری چند تایی از آن ها موفق به فارغ التحصیلی از کارخانه ایکس می شوند و تبدیل به یکی از شرکت های اقماری الفابت – شزکت مادر گوگل – می شوند.

ماشین بدون سرنشین، استفاده از بالن های قابل هدایت برای توسعه شبکه اینترنت، توربین های بادی معلق در میانه آسمان، پروژه واقعیت مجازی و عینک گوگل از جمله خروجی های این مرکز هستند.

به گفته آسترو تلر، سوژه های مون شات در اشتراک سه حوزه تعریف می شوند؛ جایی که مسایل کلان جهان با فناوری های پیش رو و راه حل های تندروانه و انقلابی برخورد می کنند.

نشست بعدی روزنامه نگاران علم در ماه ژوئن سال ۲۰۱۸ در شهر لوزان سوییس برگزار می شود.

برگزاری نشست آینده در کشور سوییس، امکان مشارکت بیشتری از سوی روزنامه نگاران علم ایران را خواهد داشت و شاید از هم اکنون رسانه های بزرگ فعال در حوزه روزنامه نگاری علم باید به فکر باشند تا با تامین بخشی از  هزینه های این سفر برای روزنامه نگاران فعال علم، به حضور بیشتر فعالان داخل کشور کمک کنند.

حضوری که امکان کسب تجربه های تازه و آموختن روش های نو و اشتراک گذاری تجارب را فراهم می کند و باعث ارتقای چشمگیری در کیفیت کار و ایجاد همکاری های بین المللی خواهد شد.

۲ نظر

  1. فیلسوف ناشناس می‌گه:

    با سلام

    اوایل متن : “این روزها با روی کار بودن دولت ترامپ که موضعی ضد علمی و در عین
    حال ضد رسانه ای دارد و سخن از ساخت دیوار می گوید … ”

    البته اون دیواری که آقای ترامپ گفت ، قراره بین مکزیک و آمریکا کشیده بشه
    و ورود قاچاقچیان و قاتلین و متجاوزین جنسی رو به آمریکا محدود کنه.

    نمی دونم این پل ، با او دیوار ، تناقض یا تضادی داره ؟

    یادم میاد پاپ فرانسیس هم از ساخت دیوار انتقاد کرد
    و گفت : یک مسیحی واقعی به پل فکرمیکنه، نه دیوار

    اونوقت مهم نیست این پل یا دیوار ، بین ما و چی کشیده شده باشه ؟!

    پل کلا خوبه و دیوار کلا بده ؟

    رعایت انصاف ، نسبت به کسانی که از اونها خوشمون نمیاد
    هم مهمه

    • پوریا ناظمی می‌گه:

      بله. این بخش از منتن اتفاقا به دیوار بین آمریکا و مکزیک اشاره ندارد اگرچه می توان استدلال کرد که آن ایده هم تا چه حد نابخردانه است. این دیوار که مورد توجه این کنفرانس هم قرار گرفته دیواری مجازی است که به دور رسانه ها، محدود کردن آن ها، محدود و سانسور کردن انتشار داده های علمی ، کاهش ارتباطات علمی بین المللی و خروج از مشارک تهای بین المللی اشاره دارد.

نظرتان را بنویسید