ایلان ماسک از تغییر تمرکز راهبردی اسپیس ایکس بر توسعه ماه خبر داد
ایلان ماسک میگوید اسپیسایکس تمرکز عملیاتیاش را از «شهر مریخی» به سمت ساخت یک «شهر خود-رشدکننده» روی ماه منتقل کرده است؛ تغییری که همزمان با جهتگیری تازه دولت ترامپ به سمت بازگشت سریعتر به ماه، بحثهای تازهای درباره واقعگرایی، هزینهها و انگیزههای سیاسی–اقتصادی این وعدهها راه انداخته است.
چه اتفاقی افتاد؟
ماسک در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که اسپیسایکس «از قبل» تمرکزش را به ساخت شهری روی ماه منتقل کرده، چون از نظر او این هدف میتواند «کمتر از ۱۰ سال» دستیافتنی باشد، در حالیکه ساخت شهر روی مریخ «۲۰ سال یا بیشتر» زمان میبرد.
او برای توضیح تفاوت زمانی، به دو نکته تکیه کرد:
سفرهای بینسیارهای به مریخ به «پنجرههای پرتاب» وابستهاند که تقریباً هر ۲۶ ماه یکبار بهینه میشوند و در مقابل، ماموریتهای ماه به خاطر نزدیکی هدف و آزادی مانور در طراحی مسیر، میتوانند با بسامد بسیار بیشتری برنامهریزی شوند—ماسک از «هر ۱۰ روز یکبار» حرف زده است.
ماسک البته گفت اسپیسایکس «از مریخ دست نمیکشد» و میکوشد ساخت شهر مریخی را «حدود ۵ تا ۷ سال دیگر» آغاز کند؛ اما اولویت کوتاهمدت را ماه معرفی کرد.
چرا مهم است؟
این جابهجایی «فقط» یک تغییر شعار نیست؛ چون اسپیسایکس همین حالا هم شریک کلیدی ناسا در برنامه آرتمیس است و عملاً، مسیر بازگشت انسان به ماه در آمریکا بدون نقشآفرینی اسپیسایکس بسیار دشوار میشود.
از سوی دیگر، این موضع با سیاست رسمی اعلامشده کاخ سفید همراستا شده است: در یک فرمان اجرایی منتشرشده در دسامبر ۲۰۲۵، هدف «بازگرداندن آمریکاییها به ماه تا ۲۰۲۸ از طریق برنامه آرتمیس» بهعنوان اولویت سیاست فضایی ذکر شده است.
در نتیجه، «ماه» دارد بیش از پیش از یک پروژه علمی/اکتشافی، به یک میدان رقابت ژئوپلیتیک و صنعتی تبدیل میشود؛ و وقتی بازیگران اصلی (دولتها و شرکتها) همزمان روی آن سرمایهگذاری میکنند، روایتها و وعدهها هم سریعتر تغییر مسیر میدهند.
ماه: هوشمندانهترین گام بعدی بشریت
اما شتاب ترامپ خطر تبدیل آن به جدیدترین میدان نبرد زمین را دارد
ماه انحراف نیست؛ دروازه ورود به آینده است. اما زمینه امروز—زبان «برتری»، ضربالاجلهای سیاسی و رقابت بلوکها—میتواند همان مسیر درست را به مقصدی خطرناک منحرف کند.