افزایش نگرانیها درباره سلامت عمومی
دولت دونالد ترامپ روز جمعه مجموعهای از مقررات زیستمحیطی دوره بایدن را درباره نیروگاههای زغالسنگ لغو کرد؛ از جمله محدودیتهایی که برای کاهش انتشار جیوه در نظر گرفته شده بود. این تصمیم واکنش منفی گروههای محیطزیستی و برخی کارشناسان سلامت را در پی داشته است، زیرا جیوه از آلایندههایی است که با آسیبهای عصبی جدی، بهویژه در نوزادان و کودکان، مرتبط دانسته میشود.
چه تغییری رخ داده است؟
بر اساس اعلام آژانس حفاظت محیطزیست آمریکا (EPA)، مقررات جدید عملاً چارچوبها را به سطح مقررات سال ۲۰۱۲ در دوره اوباما بازمیگرداند. در آن چارچوب، نیروگاههایی که از نوعی زغالسنگ موسوم به «لیگنیت» استفاده میکردند، مجاز بودند مقدار بیشتری جیوه نسبت به نیروگاههای دیگر منتشر کنند.
علاوه بر این، برخی الزامات مربوط به پایش مداوم آلایندهها و استانداردهای ذرات معلق قابلفیلتر نیز کنار گذاشته شدهاند. EPA پیشتر اعلام کرده بود این الزامات «بار نامتناسبی» بر دوش شرکتها میگذارد.
لی زلدین، مدیر EPA، در بیانیهای گفت مقررات دوره بایدن «در پی حذف عملی بخش حیاتی زغالسنگ از اقتصاد انرژی آمریکا» بوده و اجرای آنها میتوانست «انرژی قابلاتکای آمریکا» را تضعیف کند.
چرا جیوه مهم است؟
نیروگاههای زغالسنگ یکی از منابع اصلی انتشار جیوه در ایالات متحده به شمار میروند. هنگام سوزاندن زغالسنگ، این فلز سنگین وارد جو میشود و سپس در خاک و آب تهنشین میگردد. جیوه در زنجیره غذایی انباشته میشود؛ از جمله در ماهیهایی که انسان مصرف میکند.
مطالعات علمی نشان دادهاند مواجهه با جیوه، بهویژه در دوران جنینی و اوایل کودکی، میتواند به اختلالات عصبی و مشکلات شناختی منجر شود. به همین دلیل، کنترل انتشار این فلز طی دو دهه گذشته یکی از محورهای سیاستگذاری زیستمحیطی در آمریکا بوده است.
واکنشها
سوربی سارنگ، وکیل ارشد «صندوق دفاع محیطزیست»، این اقدام را «گامی به عقب به سوی هوای آلودهتر» توصیف کرد و گفت این تصمیم میتواند اجازه دهد نیروگاهها جیوه و سایر آلایندههای سمی بیشتری منتشر کنند. این نهاد اعلام کرده تصمیم جدید را در دادگاه به چالش خواهد کشید.
جولی مکنامارا از «اتحادیه دانشمندان نگران» نیز این اقدام را «نادیده گرفتن علم و قانون» خواند.
در مقابل، دولت ترامپ این تصمیم را بخشی از تلاش برای حمایت از صنعت زغالسنگ و افزایش تولید انرژی داخلی میداند؛ بهویژه در شرایطی که تقاضا برای برق با گسترش مراکز داده و زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی افزایش یافته است.
روند گذشته چه میگوید؟
بر اساس دادههای EPA، انتشار جیوه از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷ حدود ۸۶ درصد کاهش یافته بود؛ روندی که بخشی از آن به اجرای مقررات محدودکننده نیروگاههای زغالسنگ نسبت داده میشود.
برخی پژوهشها نیز نشان دادهاند کاهش انتشار جیوه در آمریکای شمالی با کاهش سطح جیوه در گونههایی مانند ماهی تُن آبی طی سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۲ همبستگی داشته است.
گام بعدی چیست؟
منتقدان این تصمیم معتقدند بازگشت به استانداردهای قدیمی میتواند روند کاهشی انتشار جیوه را کند یا متوقف کند. حامیان دولت اما تأکید دارند که مقررات پیشین همچنان برقرار است و صنعت انرژی برای تأمین برق پایدار به انعطاف بیشتری نیاز دارد.
با توجه به اعلام نهادهای مدنی درباره پیگیری حقوقی، احتمالاً سرنوشت این مقررات در دادگاهها مشخص خواهد شد. در عین حال، بحث بر سر تعادل میان تولید انرژی، هزینههای صنعتی و پیامدهای سلامت عمومی بار دیگر به مرکز سیاستگذاری انرژی آمریکا بازگشته است.
