خفاش‌ها در طول تاریخ بد درک شده‌اند. اما بیایید قبول کنیم که موجودات شگفت انگیزی پشت بدفهمی ما قرار دارند.

آن‌ها به دلیل ظاهر و رفتار عجیبشان بسیاری از اوقات با نیمه تاریک فرهنگ و افسانه‌ها ما گره خورده‌اند.

از خون‌آشامی ایشان گرفته تا ظاهر غریبشان، تا تاریک نشینی بسیاری از گونه‌های آن‌ها و خوابیدن معکوسشان.

واقعیت اینکه وقتی بیشتر این پستانداران پرنده را شناختیم، رفتار عجیبشان نیز بیشتر مشخص شد و البته که این شناخت هم کمکی به رفع بدنامی آن‌ها نکرد.

ساختار مکان سنجی مبتنی بر بازتاب صوتی و همین‌طور سیستم دفاعی بی‌نظیر آن‌ها که در عمل باعث می‌شود بدنشان به ذخیره‌گاهی عالی برای ویروس‌های مختلف بدل شود از جمله این ویژگی‌ها است.

به خصوص این روزها که کرونا جهان را فرا گرفته و به احتمال بسیاری زیادی اطمینان داریم که ویروس عامل آن به واسطه خفاش – حالا یا به طور مستقیم یا با واسطه – به انسان منتقل شده است، تعریف و تمجید از این حیوانات کم‌نظیر کار سختی است.

البته در مقابله با خفاش‌ها ما مثل اکثر موارد دیگر آن‌ها را یک دست و یکپارچه دیده‌ایم و همه را به یک چوب زده و قضاوت کرده‌ایم.

خفاش‌ها تنوع بالایی میان خود دارند. در واقع با بیش از 1400 گونه مختلف خفاش شناخته شده، آن‌ها دومین دسته بزرگ تشکیل دهنده خانواده پستانداران (از نظر تنوع گونه‌ها) بعد از جوندگان هستند. آن‌ها بیست درصد کل گونه‌های پستانداران جهان را  به خود اختصاص داده و با این تنوع فوق العاده تقریبا در همه جای سیاره ما غیر از نواحی قطبی شمال و جنوب سر و کله اشان پیدا می‌شود. یا به عبارت بهتر هر جایی که سر و کله ما پیدا می‌شود گونه‌هایی از آن‌ها هم حضور دارند.

بعید است شما بعد از خواندن درباره خفاش‌ها مشتاق و علاقه‌‌مند آن‌ها نشوید. اما خود خفاش یک داستان است و توله خفاش‌ها داستانی دیگر.

در تحقیقی که نتایج آن امروز 19 آگوست/ 28 مرداد 1400 در ژورنال ساینس منتشر شده است، محققان متوجه شده‌اند توله خفاش‌های گونه‌ای که به اسم خفاش‌های بزرگ بال کیسه‌ای معروف هستند  همانند بچه‌های انسان با رفتاری که به ادَبَدَ کردن نوزادها می‌شناسیم به توسعه سیستم تارهای صوتی خود می‌پردازند.

(اول اینکه اسم اصلی این گونهThe greater sac-winged bat  و اسم علمی آن‌ها Saccopteryx bilineata است ولی من نتوانستم اسم رایج فارسی آن‌ها را پیدا کنم برای همین به عنوان اسم معادل رسمی فارسی به این نوشته من استناد نکنید و دوم اینکه اگر توله دوست ندارید می‌توانید بچه خفاش صداشون کنید ولی معمولا به بچه آن‌ها pups گفته می‌شود و اجازه بدهید در ادامه این متن آن‌ها را توله خفاش صدا بزنیم).

این یافته جذابی است که می‌تواند در  تحقیقات بعدی دانشمندان را کمک کند که در زیر یادگیری ارتباطات در میان پستانداران چه ساز و کار عصب شناختی وجود دارد.

انا فرناندز (Ahana Fernandez) یکی از محققان این طرح و متخصص رفتارشناسی زیستی موزه علوم طبیعی برلین در این باره به نیچر گفته است: «دیدن اینکه چطور علی‌رغم میلیون‌ها سال مسیر تکاملی متفاوت میان خفاش‌ها و انسان‌ها چطور رفتار و تمرین صوتی یکسانی به نتیجه یکسانی منجر می‌شود و در هر دو گونه منجر به توسعه توانایی وسیعی در بیان صوتی می‌شود، فوق‌العاده هیجان انگیز است.»

بچه‌ها یا توله انسان‌ها از این ساز و کار برای تمرین اصوات سازنده اجزای صحبت استفاده می‌کنند و این کاری است که بر اساس دانش امروز ما نیازمند توانایی مدیریت و کنترل حرکتی دقیق آن‌ها بر تارهای صوتی‌اشان است. چندتایی پرنده هم شناخته شده‌اند که جوجه‌هایشان (دیگر آن قدر بی رحم نیستم که جوجه‌های پرنده را هم توله خطاب کنم) این رفتار را دارند اما تعدادشان بسیار محدود است. خفاش‌ها نخستین گونه در فراسوی جمعیت نخستی‌ها در میان پستانداران هستند که چنین رفتاری در آن‌ها شناسایی شده است.

بر اساس توضیح مکس کوزلو، نویسنده نیچر، این گروه تحقیقاتی برای بررسی این موضوع بیش از 216 مورد از اد بده کردن خفاش‌ها را در میان 20 مورد از توله خفاش های وحشی در کاستاریکا و پاناما ضبط کردند. آن‌ها با استفاده از ابزارهای حسگرهای مافوق صوت، سیلاب‌های مستقل را در میان جیغ‌های توله خفاش‌ها شناسایی و ضبط کردند و توانستند بیش از 25 سیلاب مختلف را بین این مجموعه شناسایی کنند که نزدیک به بازه ذخیره صوتی و سیلاب هایی است که خفاشان بالغ از آن استفاده می‌کنند. سپس با تبدیل این داده‌ها به نمایش تصویری (اسپکتروگرام) سعی کردند هشت مورد از پیش شناخته شده‌ای که در ساختار اد بده کردن نوزاد انسان وجود دارد درون این ساختار مشاهده کنند و توانستند هر هشت مورد شناساگر موجود در بین نوزاد انسان‌ها را در میان این توله خفاش‌ها هم پیدا کنند.

یکی از همکاران این تحقیق رفتارشناس زیستی دیگری در موزه برلین به نام مریم کنورنشه (که اسمشون در اصل Mirjam Knörnschild اصل است و احتمالا تلفظش را اشتباه نوشته باشم.) برای نخستین بار حدود هفده سال پیش این رفتار را در خفاش‌ها و به طور تصادفی کشف کرد و معتقد است وقتی به صدای توله خفاش‌ها نگاه می‌کنید بلافاصله یاد نوزاد انسان‌ها می‌افتید.

حالا دانشمندان درصدد هستند که با کمک تحلیل مغز توله‌خفاش‌ها ببینند آیا می‌توانند فرآیندهای بنیادی آموزش رفتار صوتی آن‌ها را درک کنند.

البته که این داستان جذاب برای پاک کردن افسانه خفاش پلید کافی نیست اما این بار که خفاشی دیدید با نگاهی مهربان تر به او نگاه کنید. و البته لطفا بهشون نزدیک نشوید. آن‌ها کماکان میزبان ذخیره‌گاهی عظیم از ویروس‌ها هستند و این از بدجنسی‌اشان نیست. صرفا سیستم دفاعی مقاوم‌تری از ما دارند.