گل‌های هشت‌هزارساله‌ای که شاید نخستین نشانه های شمارش باستان باشد

دو باستان‌شناس از دانشگاه عبری اورشلیم با بررسی هزاران قطعه سفالِ فرهنگ «حَلافی» در شمال میان‌رودان (حدود ۶۲۰۰ تا ۵۵۰۰ پیش از میلاد) می‌گویند برخی نقش‌های گل روی این سفال‌ها، الگوهای عددی منظمی دارند: تعداد گلبرگ‌ها در بسیاری از موارد ۴، ۸، ۱۶، ۳۲ و ۶۴ است—دنباله‌ای که…

ده  پیشرفت بزرگ ریاضی در سال گذشته

دستاوردهای  مهم ریاضیات سال 2025  به انتخاب Scientific American…

به یاد مریم میرزاخانی

امروز سالگرد درگذشت مریم میرزاخانی است، ذهن زیبایی که در جوانی سرطان پستان آن را از ما گرفت اما میراثش همچون نامش که بر ماه جاودانه شده، با ما باقی خواهد ماند.…

گره گشایی رایانه های کوانتومی

در دل دنیای پیچیده و رازآلود ریاضیات، گره‌هایی وجود دارند که هیچ‌وقت باز نمی‌شوند. نه با دست، نه با قیچی، نه با هیچ ابزاری. گره‌هایی که فقط با ذهن قابل رمزگشایی‌اند. حالا یک کامپیوتر کوانتومی، با عملکردی فراتر از تصور، موفق شده معمای این گره‌ها را حل کند…

جایزه آبل 2023

دنیس سولیوان: هنرمندی در میان سطوح و آشوب

زمانی که دنیس سولیوان سال دوم دوران دانشجویی خود را سپری می‌کرد با قضیه‌ای ریاضیاتی روبرو شد که سرنوشت او و جهان ریاضیات را تغییر داد. او با این مواجهه بود که رشته خود را از مهندسی شیمی به ریاضیات تغییر داد و در طی سال‌ها و دهه‌های…

جایزه آبل: دیدار در تقاطع ریاضیات و علوم رایانه

در سال 2021 جایزه ایبل آبل به لسلو لوز (László Lovász) و اوی ویگدرسون (Avi Wigderson) رسیدو کسانی که تحقیقات آن‌ها بازه وسیعی از امنیت اینترنت گرفته تا مطالعه شبکه‌ها را شامل می‌شود. جایزه ایبل آبل سال 2021 به طور مشترک به دو تن از پیشگامان نظریه محاسبات…

رستگاری در اقلیم اعداد

این یادداشت درباره مدال فیلدز سال گذشته و موفقیت کوچر بیرکار در دریافت آن در ویژه‌نامه نوروزی شرق منتشر شده بود و دراینجا با اندکی بازنگری بازنشر می‌شود.…

پوشش متنوع مدال فیلدز دو ایرانی الاصل

چهارشنبه‌ای که گذشت (اول آگوست 2018) برای کسانی که به دنیای ریاضیات علاقه دارند دست کمی از روز مراسم اسکار برای علاقه مندان سینمای هالیوود را نداشت. با این تفاوت که شب مهم دنیای ریاضیات هر چهار سال یک بار فرا می رسد. در این شب در کنفرانس…