دانستنیها – شماره 57 – 10 تیر ۱۳۹۱ – یک نگاه:

زمانی که این یادداشت را می نویسم هنوز بیش از 24 ساعت تا آغاز کنفرانس ریو باقی مانده است. مقامات سیاسی و روسای کشورها، مقامات سازمان ملل و سازمان های بین المللی مرتبط با محیط زیست این بار در ریو گردهم می آیند تا درباره آینده زمین صحبت کنند. هر بار که چنین جلساتی برگزار می شود سیاستمداران آن را اجلاسی حیاتی می نامند. سخنرانی های آتشینی در صحن علنی آن بیان می کنند و چون به اتاق های مذاکره می روند تعریف خود از منافع ملی را بر نجات سیاره ترجیح می دهند و کنفرانس دیگری در دستور کار قرار می گیرد. 20 سال پیش که حال زمین بهتر بود در همین شهر ریو سیاستمدارن قول می دادند که مشکلات زمین به زودی حل خواهد شد . امسال هم احتمالا چنین قول هایی داده خواهد شد. حساسیت عمومی نیز به این موضوع در حال کاهش است.

امروز بالای 98 درصد از مقالات منتشر شده توسطه جامعه علمی جهان نه تنها وقوع گرمایش زمین را تایید می کنند که با قطعیت اعلام می کنند ما در دوره ای هستیم که نشانه های این تغییرات وسیع خود را آشکار می کند. اما آنگونه که تام کلینس (Tom Clynes) در گزارش تحقیقی خود در شماره اخیر پاپیولار ساینس اشاره می کند فشارها هر روز به جامعه علمی اضافه می شود. این محققان به طور مرتب در گوشه و کنار جهان، از سوی وکلای شرکت های تجاری آلاینده محیط زیست به بهانه هایی همچون نقض روند بازار آزاد به دلیل هشدارهای زیست محیطی که بر تولیدات یک شرکت اثر می گذارد، به دادگاه کشیده می شوند، نامه های تهدید آمیز دریافت می کنند و حتی تهدید به مرگ می شوند. این یک نبرد واقعی است و بسیاری از دانشمندان ترجیح می دهند خود و خانواده اشان را حفظ کنند. در حالی که یک مورد اشتباه در بین صدها هزار مقاله زیست محیطی که به مساله گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی اشاره دارد ساعت ها پوشش خبری در بزرگترین رسانه ها و بهترین ساعات می گیرد، تکذیب همان خبر و یا نتایج تحقیقاتی که عمق فاجعه را تعیین نمی کند به راحتی از سبد خبر ها کنار گذاشته می شود.

در فاصله 20 تا 22 ژوئن بار دیگر فرصتی برای حرف های زیبا است. نجات سیاره، اهمیت اقدام فوری و صدها جلسه غیر رسمی حاشیه ای. اما آیا امیدی به این اجلاس هست؟ در فاصله 24 ساعت مانده به آغاز هنوز محتوای دقیقی از آن و پیشنهادها مشخص نشده اند. نه! مشکلات بزرگ یک شبه و در یک اجلاس حل نمی شوند. احتمالا حاصل این اجلاس نیز چیزی جز ارجاع به اجلاس بعدی نخواهد بود. هرچند در تاریک ترین لحظه ها هم نباید نا امید بود.