آژانس فضایی اروپا روز گذشته اعلام کرد اقمار یخی مشتری هدف ماموریت بزرگ بعدی این سازمان خواهد بود. ماموریتی که نام کاوشگر اقمار یخی مشتری یا به اختصار JUICE است در رقابت با دو طرح دیگر موفق شد تایید این سازمان فضایی را برای اجرا بگیرد. این دو ماموریت یکی رصدخانه جدید امواج گرانشی (NGO) که به منظور بررسی امواج گرانشی طراحی شده بود و دیگری آتنا (ATHENA) نام داشت. مخففی برای نام تلسکوپ پیشرفته برای اخترفیزیک انرژی های بالا.

ماموریت JUICE نخستین ماموریت بزرگی است که در قالب برنامه چشم انداز کیهانی آژانس فضایی اروپا که برای بازه سال های 2015 تا 2025 طراحی شده است، انتخاب می شود.

بر اساس طرح فعلی، این کاوشگر اقمار یخی اروپا در سال 2022 از بندر فضایی کورو در گویان فرانسه و برفراز موشک آرین 5 سفر خود را آغاز خواهد کرد و 8 سال بعد در سال 2030 به مقصد خود خواهد رسید. بر طبق برنامه ریزی انجام شده مدت این ماموریت حداقل سه سال خواهد بود و در آن مدت این کاوشگر به بررسی جزییات این اقمار خواهد پرداخت.

طرحی هنری از ماموریت JUICE در اطراف مشتری ESA/AOES

از بین 66 قمری که تا کنون در اطراف مشتری پیدا شده اند، 4 قمر بزرگ یو ،اروپا ، گانیمد و کالیستو بیش از بقیه مورد توجه بوده اند. غیر از یو که محیطی سرکش و اتشفشانی دارد، 3 قمر دیگر یعنی کالیستو، گانیمد و اروپا احتمالا میزبان اقیانسو های بزرگی در لایه های زیرین خود هستند. دانشمندان مدت ها است به قمر اروپا توجه ویژه ای نشان می دهند. این قمر در زیر لایه ای منجمد و یخ زده احتمالا اقیانوسی وسیع و پهناور دارد. محیطی که در اعماق ممکن است تحت تاثیر فعالیت های کشندی دمای مناسبی برای شکل گیری گونه هایی از حیات سخت دوست داشته باشد. اشکار شدن رد پای اکسیژن در اقیانوس های این قمر از یک سو و یافت شدن حیات در مناطقی برروی زمین که ساختاری مشابه اعماق اقیانوس های اروپا را دارند این احتمال که این قمر میزبان نوعی از حیات باشد را به گونه چشم گیری افزایش داده است.

بررسی این اقمار می تواند داده های بی نظیری از روندتحول منظومه شمسی و همچنین کلیدهایی برای حل کردن معمای حیات را در اختیار دانشمندان قرار دهد.

ماموریت JUICE در طول مدت کاوش خود به طور مداوم اتمسفر مشتری و میدان مغناطیسی آن را نیز زیر نظر خواهد داشت و سعی خواهد کرد ارتباط های موجود بین مشتری و اقمار بزرگش را آشکار کند.

همچنی قرار است این ماموریت برای اولین بار تخمین دقیقی از ضخامت پوسته یخی اروپا ارایه کند و داده هایی را به زمین بفرستد که بتوان با کمک آنها محل های مناسب برای فرود  ماموریتهای روباتیک آینده را مشخص کرد.

این ماوریت در سال 2032 وارد مداری در اطراف گانیمد می شود و به بررسی سطح یخی و ساختار داخلی این ماه و اقیانوس های احتمالی زیر سطحی آن خواهد پرداخت. گانیمد در عین حال تنها قمری در منظومه شمسی است که دارای میدان مغناطیسی مستقل است. ماموریت JUICE قرار است این میدان مغناطیسی را زیر نظر گرفته و به ویژه واکنش آن با میدان مغناطیسی مشتری را مورد بررسی قرار دهد.

مشتری و اقمار آن همیشه یکی از اهداف جذاب ماموریت های فضایی بوده اند. اما به دلایل مختلف کمتر در برنامه های فضایی جای گرفته اند. پس از عبور ماموریت های ویجر و پایونیر از کنار این سیاره که اولین نگاه نزدیک انسان به این منظومه سیاره ای را به همراه داشت، برخی از ماموریت های دیگر در مسیر خود به سوی اهداف دیگر نیم نگاهی هم به مشتری انداخته اند. ماموریت های کاسینی و افق های نو از این جمله اند. مهمترین ماموریتی که به طور اختصاصی به بررسی و کاوش سیستم مشتری پرداخت مدارگرد اکتشافی گالیله بود که در سال 1995 وارد مدار مشتری شد و در سال 2003 به طور کنترل شده وارد جو مشتری و نابود شد. اطلاعات ارسالی این ماموریت دیدگاه ما را نسبت به مشتری و اقمارش دگرگون کرد.

وجود اقیانوس های آی مایع در زیر سطح اقمار بزرگ مشتری و حدس دانشمندان از امکان و جود حیات د رآن باعث شد تا بسیاری از مدت ها یپیش طرح کاوش های روباتیک و به هدف حفاری سطح اروپا را مطرح کنند. طرحی که به دلیل هزینه زیاد و فناوری پیشرفته اش تا کنون مورد توجه قرار نگرفته است.

در حال حاضر ناسا کاوشگری به نام جونو ، که در سال 2011 سفرش را آغاز کرد ،در راه رسیدن به مشتری دارد. قرار است این کاوشگر در مداری قطبی در اطراف مشتری قرار بگیرد و به بررسی نزدیک و دقیق این سیاره میدان گرانشی، میدان مغناطیسی، اتمسفر و نواحی قطبی آن بپردازد.

همچنین قرار بود ناسا و اسا در طرحی مشترک ماموریتی را برای بررسی اروپا و گانیمد به سمت مشتری ارسال کنند. اما این ماموریت که برای آن اولویت بالایی نیز در نظر گرفته شده بود به دلیل مسایل مالی هنوز سرنوشت مشخصی پیدا نکرده است.

اینک آژانس فضایی اروپا طرح کاوشگر اقمار یخی مشتری را تصویب کرده است. طرحی که شاید تحرکی جدید در بررسی دنیای شگفت انگیز مشتری و اقمارش به وجود آورد.