به بهانه روشن شدن نخستین چراغ
دوستان ارجمندم سیاوش صفاریانپور و پژمان نوروزی، با همتی بلند و عزمی استوار، گامی دشوار در راه قدردانی از پیشگامان و فعالان ترویج علم این سرزمین برداشتهاند. در دنیای امروزین ما که کمتر پیش میآید کسانی بدون نفعی شخصی دست به کاری بزرگ بزنند، آنان دلیرانه گام…
آینهداری واقعیتها
در ماههای گذشته داستان انتشار گزارشی در مجله ساینس از وضعیت بازار سیاه تولید مقاله و پایاننامه از سوی برخی موسسات و گروههای خارج از دانشگاه برای دانشجویان و جامعه علمی ایران، باعث ایجاد واکنشها و مناظره دامنهداری در ایران شد. داستان این پایاننامهها و مقالهها داستان تازهای…
درگذشت نخستین آمریکایی در مدار زمین
جان گلن، یکی از چهرههای برجسته فضایی و نخستین آمریکایی که در مدار زمین قرار گرفته بود ساعاتی پیش در سن 95 سالگی دیده از جهان فروبست. جان گلن متولد 18 جولای 1921 میلادی بود. او در سال 1959 به عنوان یکی از هفت خلبان پروازهای آزمایشی در برنامه…
جام دانش 5 – رد پول را دنبال کنید
گزارشی که اخیراً در ژورنال Internal Medicine JAMA منتشر شده است تنها آخرین نمونه از بازنگری رویدادهای تاریخی است که در آن تحقیقات علمی به نفع بنگاههای اقتصادی، سیاسی و یا صاحب منافع دستکاریشده است. بر اساس این گزارش یکی از اصلیترین تحقیقاتی که در دهه 1960 میلادی…
ادبیات جادویی؛ ضد علم یا همراه آن
یک بار دیگر نام هری پاتر و دنیای جادوگری که قلم افسونگر جی کی رولینگ خلق کرده بود، بر سر زبانها افتاده است. این بار انتشار متن نمایشنامهای که داستان قهرمانهای دنیای هری پاتر را در سالهای بزرگسالی آنها ادامه میدهد و ضمن ملاقاتی…
تفاوتهای اشتباه فردی و خطای ساختاری
وظیفه ژورنالیسم را شاید بتوان به خلاصهترین شکل ممکن در دو حوزه کلی خلاصه کرد. اطلاعرسانی واقعیتها و رویدادها به دقیقترین و قابلاعتمادترین شیوه ممکن و نظارت بر روندها، رویدادها و آشکار کردن موضوعاتی که بهعمد یا سهو از دید مخاطبان پنهان مانده یا پنهان نگاه داشته…
جام دانش – 4 صداهای معتبر (بخش دوم)
چه تفاوتی میان یک محتوای علمی رسانهای (حال در هر سبک و یا در هر رسانهای که میخواهد باشد) با یک گفتگوی دوستانه و یا اظهارنظر غیررسمی وجود دارد؟ اگر یک موضوع یا یک ادعا را یکبار از زبان رهگذر یا همنشینی ناآشنا مثلاً در تاکسی بشنوید، و…
دیدار با سیاره همسایه
به آسمان شب نگاه کنید، به دشت پرستاره شب. هر یک از ستارههایی که بر فراز سر خویش میبینیم –و بسیاری از آنهایی ه آنقدر از ما دور هستند که نمیتوان آنها را بدون مدد گرفتن از ابزارهای رصدی به دام انداخت، شاید میزبان دنیاهایی استثنایی در اطراف…
جام دانش-3 صداهای معتبر (بخش اول)
احتمالا شما هم این جمله معروف را شنیدهاید که یکی از وظایف روزنامهنگاری این است که به صداهای مختلف، بهخصوص صداهایی که عرصه کمتری برای شنیده شدن دارند، فرصت بیان و شنیده شدن بدهد. از سوی دیگربارها درباره بیطرفی روزنامهنگاری و ضرورت فرصت دادن به صداهای مختلف…
